Zijslaper? Zo kies je een matras dat je schouder en heup ontziet
Inhoudsopgave
Waarom zijligging zo veel van een matras vraagt
De Consumentenbond vat het in zijn uitleg over matrassen en rugpijn kort samen. Zijslapers drukken sterk met schouder en heup op het matras, en daardoor kan de ruglijn scheef trekken. Schouders en heupen moeten dus ver genoeg kunnen wegzakken, zonder dat nek en taille te ver meezakken.
Dat laatste stukje is de kern. Op je zij heeft je lichaam twee uitstekende punten en een smalle tussenruimte. Je schouder is het breedste deel, je heup het zwaarste. Is het matras te hard, dan blijven schouder en heup hoog liggen en hangt je taille in de lucht, met je ruggengraat in een boog naar boven. Is het te zacht, dan zakt je heup als zwaarste punt het diepst weg en buigt je rug juist door naar beneden. In allebei de gevallen ligt je wervelkolom niet meer in een lijn, en dat merk je eerder aan een stijve onderrug of een zeurende schouder dan aan het matras zelf.
Een goed matras voor een zijslaper doet dus twee dingen tegelijk. Het geeft mee waar je uitsteekt en het blijft steunen waar je smal bent.
Hardheid, en waarom het label weinig zegt
Zijslapers zitten in de regel aan de zachtere kant van medium. Ze hebben meer wegzakruimte nodig dan een rugslaper en veel minder steun dan een buikslaper, bij wie het bekken juist hoog moet blijven. Hoe hard een matras voor jou aanvoelt, hangt volgens de Consumentenbond ook af van je gewicht en je slaaphouding. Wie zwaarder is, zakt verder weg en komt op een steviger matras op dezelfde plek uit als iemand die lichter is op een zachter exemplaar.
Het woord op het label helpt daarbij nauwelijks. Een merk dat medium of H3 op zijn matras zet, gebruikt zijn eigen maatstaf. De bond meet in zijn test daarom zelf de hardheid, op een schaal van 1 tot 10. Een 1 is zo hard als een plank, een 10 is zo zacht dat je er helemaal in wegzakt. Ben je fors gebouwd, lees dan ook ons stuk over een matras bij een hoger lichaamsgewicht, want daar verschuift het hele verhaal een stap naar steviger.
Zones die op de goede plek liggen
Voor een zijslaper zijn zones belangrijker dan voor wie op zijn rug ligt. De Consumentenbond spreekt liever van ondersteuningszones dan van comfortzones. Het matras steunt dan bij schouders, taille en heupen anders dan bij hoofd en voeten. Voor zijligging wil je onder de schouder een zone die meer meegeeft, en onder de taille een die steviger blijft.
Pocketvering is volgens de bond heel geschikt voor zones, omdat je de veren per zone vrij precies kunt afstemmen. Bij koudschuim komen zones steeds vaker voor, gemaakt met schuim van verschillende dichtheid, maar dat lukt niet altijd even goed. Matrassen met veel traagschuim hebben meestal geen zones. Ze voelen wel heerlijk aan, omdat je er langzaam in wegzakt, maar ze ondersteunen het lichaam niet altijd goed. Wat de verschillende kernen verder doen, staat in ons overzicht van koudschuim, pocketvering en latex.
Let wel op waar die zones zitten. Een schouderzone helpt alleen als jouw schouder er ook echt in ligt. Ben je erg lang of juist klein, vraag dan in de winkel waar de zones beginnen en eindigen, en ga liggen om het te voelen.
Zo test je of je recht ligt
Een matras beoordeel je niet door er met je hand op te drukken. Je beoordeelt het door erop te liggen zoals je slaapt. Neem in de winkel, of thuis tijdens het proefslapen, deze stappen.
- Ga een paar minuten op je zij liggen in de houding waarin je normaal in slaap valt, met je eigen soort kussen.
- Laat iemand van achteren kijken. Je wervelkolom hoort van nek tot stuitje ongeveer een rechte lijn te vormen.
- Buigt die lijn bij je taille omhoog, dan blijven schouder en heup te hoog en is het matras te hard voor je.
- Hangt het midden van je rug juist naar het matras toe, dan zakt je heup te ver weg en is het te zacht.
- Draai daarna op je rug en weer terug. De meeste mensen wisselen in de loop van de nacht, en het matras moet ook die andere houding aankunnen.
Wat in de winkel goed voelt, kan na een week thuis anders uitvallen. Kies daarom een winkel of webwinkel waar je kunt proefslapen en ruilen. Proefliggen kan bij beddenspeciaalzaken en bij ketens als Beter Bed, Swiss Sense en IKEA, en veel merken die online verkopen bieden een proefslaapperiode. De bond raadt aan om wat je met de verkoper bespreekt op de bon te laten zetten, zeker als je over klachten hebt verteld.
Matras en kussen horen bij elkaar
Bij een zijslaper kun je matras en kussen niet los van elkaar kiezen. Op een zacht matras zakt je schouder dieper weg, waardoor je hoofd lager komt te liggen en een iets lager kussen volstaat. Op een stevig matras blijft je schouder hoger en moet het kussen meer ruimte vullen. Wie een nieuw, zachter matras neemt, merkt dus vaak dat zijn oude kussen ineens te hoog is.
Andersom geldt hetzelfde. Is je matras aan de schouderkant ingezakt, dan lijkt je kussen te laag terwijl het probleem eronder zit. Zo’n kuil is een reden om na te gaan of het tijd is om je matras te keren of te draaien, of dat hij aan vervanging toe is.
Welke keuze maak je
Slaap je vrijwel altijd op je zij en heb je een gemiddeld postuur, kies dan een matras van medium hardheid of net iets zachter, met een echte schouderzone. Pocketvering of koudschuim met goed afgestemde zones geeft je dan de meeste kans dat schouder en heup wegzakken terwijl je taille steun houdt. Combineer dat met een kussen dat hoog genoeg is om de ruimte tussen schouder en oor te vullen.
Ben je zwaarder of breed in de schouders, ga dan voor een steviger kern met een soepele comfortlaag bovenop, zodat je niet doorzakt maar de schouder toch ruimte krijgt. Ben je licht en smal gebouwd, dan ligt de zachtere variant van een model vaak beter. Wissel je veel tussen zij en rug, kies dan voor medium met zones en een kussen waarvan je de vulling kunt aanpassen.
Is je huidige matras verder goed maar voelt het onder je schouder te hard aan, dan hoef je niet meteen een nieuw te kopen. Een matrastopper kan dan genoeg zachtheid toevoegen. Houd je ondanks een passend matras en kussen pijn in schouder, nek of rug, ga dan langs de huisarts of een fysiotherapeut. Een matras alleen neemt klachten volgens de Consumentenbond niet weg, al kan het ze wel verlichten of verergeren.
