Hoe vaak moet je je matras keren en draaien, of juist niet
Voor de meeste matrassen die nu in de winkel staan is het antwoord kort. Draaien van hoofd- naar voeteneind mag meestal en helpt tegen kuilen, keren met de onderkant naar boven mag bij veel moderne matrassen juist niet. En er zijn merken die allebei afraden. Wat voor jouw matras geldt, hangt af van hoe het is opgebouwd. Dat staat in de onderhoudsinstructie van de fabrikant, niet in het woord pocketvering of koudschuim op het etiket.
Draaien en keren zijn twee verschillende dingen
Bij draaien blijft de ligzijde boven en wissel je hoofd- en voeteneind. Het matras gaat een halve slag rond, plat op de bedbodem. Bij keren leg je de onderkant boven. Winkels en fabrikanten gebruiken die woorden niet altijd op dezelfde manier, en daar gaat het in de praktijk vaak mis. Iemand leest dat hij zijn matras moet omdraaien, legt het ondersteboven en slaapt daarna maanden op een kant die nooit als ligzijde bedoeld was.
Keren heeft alleen zin als het matras twee gelijkwaardige ligzijden heeft, of een zomer- en winterzijde die de fabrikant ook zo noemt. Heeft het matras een zachtere comfortlaag bovenop, dan lig je na het keren op de draagconstructie in plaats van op het comfort. Dat merk je meestal de eerste nacht al.
Wat de fabrikanten zelf vragen
Naast elkaar gezet lopen de adviezen van een paar grote merken verder uiteen dan je zou verwachten.
| Merk | Draaien (hoofd naar voeteneind) | Keren (onderkant boven) |
|---|---|---|
| IKEA, matrassen vanaf 2021 | elke 6 tot 12 maanden | nee, de bovenkant blijft boven |
| Emma | eerste zes maanden elke maand, daarna elke drie maanden | nee, de witte kant van de hoes blijft boven |
| Tempur | af en toe, om de levensduur te verlengen | nee, je slaapt alleen op de bovenkant |
| Auping | nee | nee |
IKEA schrijft op zijn klantenservicepagina over omdraaien en omkeren dat je het matras elke 6 tot 12 maanden van hoofd- naar voeteneind draait om kuilen te voorkomen, en dat de modellen vanaf 2021 zijn gemaakt met een vaste ligzijde. Emma vraagt in de uitpakinstructie een strakker ritme, om lichaamsafdrukken te voorkomen. Hoe je dat bij een Emma aanpakt, lees je in ons stuk over een Emma-matras omdraaien.
Tempur zegt op zijn garantiepagina dat elk model uit meerdere schuimlagen bestaat en dat het niet de bedoeling is het matras ondersteboven te leggen. Horizontaal draaien mag af en toe. Auping gaat het verst. Volgens de veelgestelde vragen van Auping hoeven hun matrassen niet gedraaid en niet gekeerd te worden, omdat ze asymmetrisch zijn opgebouwd met zones op de goede plek. Je schouders vragen andere ondersteuning dan je benen. Draai je zo’n matras toch, dan lig je met je schouders op de zone die voor je benen bedoeld is. Auping zet daarom een label aan het voeteneind.
Per matrassoort, als de handleiding kwijt is
Zonder instructie kom je een eind door naar de opbouw te kijken. Het vervangt de handleiding niet, maar het is een veilige volgorde van denken.
- Schuim, traagschuim en hybride matrassen met lagen hebben bijna altijd een ligzijde. Draaien mag meestal, keren niet. Heeft de onderkant van de hoes een ander weefsel of een antislipstof, dan is dat het duidelijkste teken.
- Pocketvering met een comfortlaag gedraagt zich net zo. De veren zelf zijn symmetrisch, de lagen erboven niet. In onze gids over een pocketveringmatras omdraaien staat hoe je dat per model nagaat.
- Matrassen met ligzones zijn afgestemd op hoofd- en voeteneind. Daar is ook draaien niet de bedoeling, zoals de uitleg van Auping laat zien.
- Tweezijdige matrassen met twee gelijke kanten of een zomer- en winterzijde mogen wel gekeerd worden. Dat is de oudere bouwwijze, en daar komt de gewoonte vandaan om je matras om te draaien.
Ligt er een topper op het matras, behandel ze dan los van elkaar. De instructie van de topper geldt voor de topper, die van het matras voor het matras.
Wat er gebeurt als je het nooit doet
Bij een matras dat gedraaid mag worden, is het gevolg vooral ongelijke slijtage. Je ligt elke nacht op dezelfde plek, zeker als je alleen slaapt of altijd aan dezelfde kant van een tweepersoonsbed ligt. Daar drukt het vulmateriaal sneller in, terwijl het voeteneind er nog als nieuw bij ligt. Na verloop van tijd voel je dat als een kuil. IKEA en Emma noemen dat allebei als de reden om te draaien. Een kuil is geen gevaar, maar wel een reden waarom een matras eerder oncomfortabel wordt dan nodig.
Bij een matras dat niet gedraaid hoeft te worden, gebeurt er niets als je het laat liggen. Het omgekeerde pakt slechter uit. Een lagenmatras dat ondersteboven ligt, geeft de ondersteuning op de verkeerde plek en het comfort zit onder je in plaats van boven. Zie je al een blijvende deuk, lees dan eerst hoe je een kuil in je matras vaststelt voordat je gaat draaien. Draaien verplaatst een bestaande kuil alleen naar het voeteneind.
Een ritme dat je volhoudt
Wie een matras heeft dat gedraaid mag worden, heeft het meeste aan een vast moment. Koppel het aan iets wat je toch al doet, bijvoorbeeld een verschoning bij de wisseling van de seizoenen. Bij een IKEA-matras zit je met twee keer per jaar al binnen het advies, bij een Emma is het de eerste maanden vaker. Haal het beddengoed eraf, laat het matras even luchten en kijk meteen of er plekken zijn die aandacht vragen. Een tweepersoonsmatras draai je het makkelijkst met z’n tweeën. Hoe vaak het beddengoed zelf gewassen moet worden, staat in ons stuk over hoe vaak je je bed verschoont.
Twijfel je nog, zoek dan het typenummer op het label en kijk op de site van de fabrikant. Staat daar niets over keren, ga er dan van uit dat het niet de bedoeling is. Een matras dat gekeerd mag worden, noemt dat bijna altijd als pluspunt, en wij gaan liever uit van de voorzichtige aanname dan van een matras dat na een halfjaar op de verkeerde kant ligt.
