Matras en hoofdkussen op maat laten maken: wanneer het loont en wanneer standaard volstaat
Inhoudsopgave
Om te weten waar maatwerk van afwijkt, helpt het om het vertrekpunt te kennen. De standaard maat van een hoofdkussen is in Nederland 60 bij 70 centimeter, en bij matrassen is 200 centimeter de gebruikelijke lengte.
Drie soorten op maat
Het eerste is een afwijkende afmeting. Een matras dat speciaal voor jouw bed of ruimte wordt gemaakt, omdat geen standaardmaat past. Het tweede is een afgestemde opbouw, een matras waarvan de stevigheid of de zones op jouw lichaam zijn afgestemd, of een tweepersoonsmatras met aan elke kant een andere hardheid. Het derde is advies op maat. Dan kies je uit gewone matrassen en kussens, maar laat je je goed begeleiden. Dat laatste is wat de meeste winkels bedoelen, en voor de meeste mensen is het ook genoeg.
Wanneer een afwijkende maat nodig is
Volgens het koopadvies van de Consumentenbond zijn eenpersoonsmatrassen 70, 80, 90 of 100 centimeter breed, tweepersoonsmatrassen 160, 180 of 200, met daartussen de twijfelaars van 120 en 140. De lengte is 190, 200, 210 of 220 centimeter, met 200 als standaard. Met die maten kom je in een gewoon bed bijna altijd uit, ook als je lang bent. Wie ruimer wil liggen, moet wel weten dat de keuze kleiner wordt. IKEA-matrassen zijn bijvoorbeeld alleen in 200 centimeter lang te krijgen, terwijl online aanbieders juist vaak veel maten hebben. Hoe breed jullie samen moeten liggen, rekenden we na in welke matrasmaat bij jullie past.
Echt maatwerk wordt het pas als geen enkele standaardmaat past. De bond noemt een caravan, een boot, een zelfgemaakt bed, een wiegje of een oud ledikant. Daarvoor zijn gespecialiseerde leveranciers, en per leverancier verschilt welke keuze je hebt in vulling en hoes.
Ga je opmeten, houd dan rekening met wat een matras mag afwijken. Volgens de Europese norm EN 1334 mag een matras 20 millimeter in lengte en breedte en 10 millimeter in dikte verschillen van wat er op het etiket staat. Een matras van 90 bij 200 mag dus tussen 88 en 92 centimeter breed zijn. Meet je bedframe aan de binnenkant op, en vraag bij maatwerk hoe de leverancier met die marge omgaat. In een strak houten frame merk je twee centimeter meteen.
Wanneer een afgestemd matras zin heeft
Hier hoef je minder vaak voor naar een maatwerker dan je zou denken. Slapen jullie samen en verschillen jullie flink in gewicht of in de hardheid die je fijn vindt, dan zijn twee losse eenpersoonsmatrassen volgens de Consumentenbond vaak de betere keuze. Bij sommige matrassen kun je bovendien twee kernen met een verschillende stevigheid in één tweepersoonshoes laten stoppen, zodat het toch als één matras aanvoelt. Dat werkt alleen als ze even dik zijn, dus meestal kies je hetzelfde matras in twee hardheden.
Zones zijn een ander verhaal. Een schouderzone helpt alleen als je schouder er ook echt in ligt, schreven we in ons stuk over een matras voor zijslapers. Ben je erg lang of juist klein, vraag dan waar de zones beginnen en eindigen, en ga erop liggen. Liggen ze bij geen enkel standaardmatras op de goede plek, dan is een matras met een op jou afgestemde opbouw het overwegen waard. Ook bij een hoger lichaamsgewicht verschuift de keuze, maar daar is meestal een stevigere kern genoeg, zoals je leest in matras bij een hoger lichaamsgewicht.
Het hoofdkussen op maat
De standaard maat van een hoofdkussen is 60 bij 70 centimeter, en in die afmeting vind je vrijwel elk kussen en elke sloop. Op maat gaat bij een kussen daarom zelden over lengte en breedte, maar over de hoogte en de vulling.
Bij een kussen loont afstemmen vaker dan bij een matras, omdat het om een paar centimeter gaat. De Consumentenbond noemt in zijn kussenadvies je slaaphouding, de breedte van je schouders en de hardheid van je matras als de belangrijkste factoren. Een zijslaper met brede schouders heeft een dikker kussen nodig, een buikslaper juist een heel dun. Hoe zachter je matras, hoe dieper je schouders wegzakken en hoe dunner je kussen mag zijn.
Die combinatie maakt een kussen persoonlijk, maar je hoeft het daarom nog niet te laten maken. De bond raadt een kussen aan waarvan je de hoogte of dikte zelf kunt aanpassen, bijvoorbeeld door vulling eruit te halen. Let wel op, want een rits betekent niet altijd dat de vulling eruit kan. Voor rugslapers en zijslapers met smalle schouders zijn de meeste voorgevormde nekkussens te hoog. En probeer een kussen altijd uit op een matras dat even hard is als dat van jezelf, anders test je de verkeerde combinatie. Meer over de juiste hoogte lees je in het kussen bij zijligging.
Standaard of maatwerk, zo kies je
| Jouw situatie | Standaard volstaat? | Wat maatwerk oplevert |
|---|---|---|
| Gewoon bed, gemiddelde lengte | Ja | Weinig, goed advies en proefliggen leveren meer op |
| Lang, bed van 210 of 220 centimeter | Meestal wel, met iets minder keuze | Alleen nodig als je bed nog langer is |
| Caravan, boot, zelfgemaakt of oud bed | Vaak niet | Een matras dat echt past, ook bij schuine hoeken |
| Partners met verschillend gewicht of voorkeur | Ja, met twee losse matrassen | Twee kernen in één hoes, zonder geul |
| Erg lang of klein, zones vallen verkeerd | Soms | Zones die op jouw schouder en heup liggen |
| Nekklachten of afwijkende schouderbreedte | Ja, met een verstelbaar kussen | Een kussen dat in hoogte precies klopt |
Waar je op let voordat je bestelt
Maatwerk heeft een nadeel dat in de folder zelden staat. Voor speciaal gemaakte of gepersonaliseerde producten geldt de wettelijke bedenktijd van veertien dagen niet, zoals de Europese Unie uitlegt op Your Europe. Een standaardmatras die je online koopt, kun je meestal proefslapen en terugsturen. Bij een matras dat op jouw maat is gemaakt, ben je afhankelijk van wat de winkel zelf toezegt. Vraag dus vooraf zwart op wit of je mag ruilen of laten aanpassen als het thuis tegenvalt, en wat dat kost. Hoe het bij gewone matrassen gaat, lees je in ons stuk over terugsturen na het proefslapen.
Ons advies is dan ook nuchter. Begin bij een goede winkel met een verkoper die naar jou kijkt in plaats van naar het duurste model. Welke vragen die zou moeten stellen, zetten we op een rij in matras kopen in de winkel. Pas als geen standaardmatras of verstelbaar kussen goed ligt, of je bed gewoon geen standaardmaat heeft, is maatwerk de stap die het verschil maakt.
