Slaap als medicijn: wat er in de tv-uitzending van Focus verteld wordt
Inhoudsopgave
Wat er in de aflevering aan bod komt
Presentator Petra Grijzen gaat langs bij slaapdeskundigen. Volgens TVvisie laat slaaparts Myrthe Boss zien welke gevolgen een slechte nachtrust heeft voor patiënten, en ervaart Grijzen in het slaaplab van Eus van Someren zelf wat een slechte nacht doet. Rode draad is dat slechte slaap lang werd gezien als symptoom van psychische klachten, terwijl het ook een oorzaak kan zijn.
Daar horen drie onderzoekslijnen bij. In het lab van Van Someren denken ze een mogelijke oorzaak van slecht slapen te hebben gevonden, in een klein gebied in de hersenstam. Psychiater en neurowetenschapper Hein van Marle gebruikt ’s nachts het geluid van een EMDR-apparaat om patiënten te helpen bij het verwerken van traumatische ervaringen. Dat onderzoek loopt nog. En slaapwetenschapper Maartje van Stralen ontwikkelde een lesprogramma voor middelbare scholen, waarin leerlingen en ouders leren dat de telefoon en de tv vlak voor het slapen er niet bij horen.
Dat cijfer over jongeren, klopt het?
De aankondiging valt op met jongeren van 12 tot 17 jaar, die twee keer zo vaak slecht slapen als tien jaar geleden. De cijfers van het Nederlands Jeugdinstituut wijzen dezelfde kant op, met een kanttekening. Volgens de CBS-gezondheidsenquête meldde in 2017 iets meer dan 10 procent van de 12- tot 18-jarigen slaapproblemen, in 2022 was dat 22 procent en in 2024 nog steeds 22 procent. De stijging zit dus in die eerste periode, en sindsdien is het cijfer gelijk gebleven. Het NJi meldt ook dat jongeren gemiddeld voldoende uren maken. Het probleem zit dan vooral in de kwaliteit van de slaap, niet in het aantal uren.
Heb je een tiener in huis, dan lees je in ons stuk over scholieren die te weinig slapen wat je zelf kunt doen.
Wat je er vanavond al aan hebt
Een geluid uit een EMDR-apparaat of een nieuw gebied in de hersenstam is nog geen behandeling voor thuis. Voor nu blijft de bekende route overeind. Bij aanhoudende slapeloosheid is cognitieve gedragstherapie de aangewezen behandeling. Van Someren zei daar in een interview met de VU uit 2022 over dat minder tijd in bed het belangrijkste onderdeel is, en dat hulp van een psycholoog daarbij verstandig is. Ga dat dus niet op eigen houtje hard doorvoeren.
Zelf kun je vanavond al het kleinste doen, de telefoon en de tv uit vlak voor je gaat slapen. Lig je al langer slecht en heeft dat invloed op je dag, ga dan naar de huisarts. Wat die eerst met je doet, staat in ons stuk over de richtlijn voor slapeloosheid. Medisch advies vervangt deze uitzending niet, en dit artikel ook niet.
