Baby slaapt onrustig nu de dagen korter worden: zo help je met een ritme

Een baby kent geen wintertijd en weet niet dat het november wordt. Maar hij merkt het wel. Hieronder wat er speelt, en wat je er als ouder aan kunt doen zonder er een project van te maken.

Een ritme ontstaat pas in de eerste maanden

Een pasgeboren baby slaapt en drinkt de klok rond. Het verschil tussen dag en nacht moet hij nog leren, en dat gaat geleidelijk. In de loop van de eerste maanden gaat hij ’s nachts langere stukken slapen en overdag meer wakker zijn. Die biologische klok wordt, net als bij volwassenen, vooral gestuurd door licht.

Daar zit het lastige van deze tijd van het jaar. Er is minder daglicht, het is lang schemerig en veel van de dag speelt zich binnen af onder lampen. Voor een klok die nog in opbouw is, is het verschil tussen dag en nacht dan kleiner. Dat kan een rommeliger ritme opleveren, zonder dat er iets mis is.

De klok een uur terug: wat je baby daarvan merkt

Werd je baby voor zondag om zeven uur wakker, dan is dat nu voor zijn lijf nog steeds dezelfde tijd. Op de klok staat er alleen zes uur. Hetzelfde geldt voor slaapjes en voedingen: alles lijkt een uur naar voren geschoven.

Je kunt dat zo laten en het ritme langzaam vanzelf mee laten schuiven, of je kunt het in kleine stapjes opschuiven. Leg je baby een paar dagen achter elkaar een kwartier later neer, voor de slaapjes en voor de nacht, tot je weer op de oude kloktijden zit. Grote sprongen werken bij baby’s meestal slechter dan kleine. En wat voor de een een probleem is, vindt de ander prima. Een ouder die toch om zes uur op moet, is misschien wel blij met een vroege wekker in de wieg.

Hoe je als volwassene je eigen ritme na de klokwissel vasthoudt, lees je in ons stuk over je ritme vasthouden in de donkere weken.

Licht overdag, donker ’s nachts

Je kunt het verschil tussen dag en nacht voor je baby groter maken. Dat is de belangrijkste knop die je in de korte dagen hebt.

• Overdag licht en levendig. Gordijnen open, slaapjes overdag niet in een pikdonkere kamer, en gewoon de geluiden van het huis. Ga als het kan naar buiten rond het middaguur, als het licht het sterkst is. Een wandeling met de kinderwagen is in november meer waard dan in juni.
• De nacht donker en saai. Voed en verschoon ’s nachts met zo weinig mogelijk licht, bijvoorbeeld een klein, gedimd lampje. Praat zacht, speel niet. Zo leert je baby dat de nacht anders is dan de dag.
• Een vaste volgorde voor het slapengaan. Badje, pyjama, voeding, liedje: wat het is maakt minder uit dan dat het elke avond hetzelfde gaat. Het is een signaal dat de nacht begint.

Is de slaapkamer door een straatlantaarn of de buren ’s avonds nooit echt donker, dan zijn er eenvoudige oplossingen. Die beschreven we in ons stuk over je slaapkamer echt donker maken.

Veilig slapen gaat voor alles

Een onrustige baby verleidt ouders soms tot oplossingen die niet veilig zijn, zoals een kussentje, een dekentje of de baby bij zich in bed. VeiligheidNL zet met De 4 van Veilig Slapen de basis op een rij, om het risico op wiegendood te verkleinen. Leg je baby op de rug, in een eigen bedje of wieg, in een slaapzak, en in een leeg bedje, dus zonder kussens, knuffels of dekbedjes. Ook als het kouder wordt, blijft een slaapzak de veilige keuze en hoort er geen extra deken bij. Wie een nieuw bedje zoekt, vindt in ons stuk over een kinderbed kopen waar je op let.

Waar je terechtkunt

Veel huilen en onrustig slapen zijn in de eerste maanden heel gewoon, en het is ook heel gewoon dat je daar als ouder moe en onzeker van wordt. Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Het consultatiebureau en het Centrum voor Jeugd en Gezin in je gemeente zijn er precies voor, en veel gemeenten organiseren net als in Zevenhuizen gratis bijeenkomsten. Welke hulp er verder is, staat in ons overzicht waar je als ouder gratis advies vindt.

Twijfel je of het huilen nog normaal is, drinkt je baby slecht, heeft hij koorts of maak je je om een andere reden zorgen, bel dan je huisarts of het consultatiebureau. En vergeet jezelf niet: tips om als ouder toch bij te slapen, staan in ons stuk over gebroken nachten.