Tinnitus en slapen: waarom langer in bed liggen niet altijd meer slaap geeft

Waarom oorsuizen ’s nachts erger lijkt

Oorsuizen, of tinnitus, is een geluid dat je hoort zonder dat het van buiten komt. Suizen, piepen, zoemen of brommen, in één oor, in beide of midden in je hoofd. Volgens Thuisarts komt het meestal door lawaai, stress of ouder worden, en is het niet gevaarlijk. Bij sommige mensen valt het alleen op als ze stil in bed liggen te luisteren.

Dat is geen toeval. Overdag maskeren de geluiden om je heen het suizen. In een stille kamer valt dat weg, en dan gaat je aandacht er vanzelf naartoe. Hoe meer je erop let, hoe harder het lijkt. Komt daar onrust over het slapen bij, dan versterken die twee elkaar. Thuisarts noemt stress ook als iets wat het oorsuizen harder kan laten klinken.

Waarom langer in bed liggen averechts werkt

Wie slecht slaapt door oorsuizen, doet vaak wat logisch voelt. Vroeger naar bed, langer blijven liggen in de ochtend, een dutje overdag om bij te komen. Volgens Thuisarts maakt juist dat je slaap slechter. Je valt moeilijker in slaap, slaapt minder diep en ligt langer wakker. Bij tinnitus komt daar iets bij. Elk uur dat je wakker in bed ligt, is een uur in de stilte waarin je naar het suizen luistert. Je hersenen gaan je bed zo koppelen aan wakker liggen en aan het geluid.

Daarom werkt bij slapeloosheid vaak het omgekeerde, korter in bed liggen. Je begint met minder uren dan je gewend bent en bouwt die langzaam op. Je wordt slaperiger, valt sneller in slaap en slaapt dieper. Volgens Thuisarts slapen acht van de tien mensen na drie weken beter. Het is in het begin zwaar, en niet voor iedereen geschikt. Bij een depressie, ernstige angst of epilepsie overleg je eerst met je huisarts.

Wat je in de slaapkamer kunt doen

• Zorg voor zacht achtergrondgeluid. Thuisarts noemt het tikken van een klok, wind, het ruisen van de zee of verkeer als geluiden die het oorsuizen minder merkbaar maken. Een raam op een kier kan al helpen, net als een ventilator of rustige muziek op laag volume.
• Overweeg een tinnituskussen. De patiëntenvereniging Hoormij noemt in haar tips voor tinnitus een kussen met ingebouwde luidsprekers. Dan hoef je geen oordopjes of koptelefoon in bed te dragen.
• Houd vaste tijden aan voor naar bed gaan en opstaan, ook in het weekend.
• Leg je telefoon weg in het uur voor het slapen en drink ’s avonds geen koffie of alcohol. Ook dat staat bij de tips van Hoormij.
• Lig je langer dan een half uur wakker, sta dan op. Ga in een andere kamer iets rustigs doen, en kom pas terug als je slaperig bent. Zo blijft je bed een plek om te slapen.

Zet het achtergrondgeluid niet hard. Het doel is het suizen te laten opgaan in een ander geluid, niet om het te overstemmen. Hard geluid kan je gehoor juist verder beschadigen.

Wanneer je hulp zoekt

Het goede nieuws staat ook op Thuisarts. Negen van de tien mensen met oorsuizen hebben er weinig last van, en de meesten leren er vanzelf mee leven. Maar heb je er veel last van, slaap je er slecht door of word je er somber of gespannen van, maak dan een afspraak bij je huisarts. Die kan je helpen met ontspanningsoefeningen, je doorsturen naar een keel-neus-oorarts, en bij slechte slaap een behandeling voorstellen. Hoe de huisarts slapeloosheid aanpakt, lees je in ons stuk over wat je huisarts eerst met je doet.

Hoor je slechter, dan kan een hoortoestel helpen. Je hoort de geluiden om je heen dan beter, en daardoor merk je het oorsuizen minder. Vertel het je huisarts ook als het suizen maar aan één kant zit of op het ritme van je hartslag klopt. Volgens Thuisarts kan dat op een andere oorzaak wijzen, zoals een vernauwd bloedvat.