Slecht slapen met een nierziekte: wat de Nierstichting erover zegt
Inhoudsopgave
Dit artikel zet op een rij wat de Nierstichting over de oorzaken zegt en wat je zelf kunt doen. Het is geen medisch advies. Wie slecht slaapt met een nierziekte, bespreekt dat het best met de huisarts of de nefroloog.
Waarom slapen bij een nierziekte zo lastig is
Er is zelden één oorzaak aan te wijzen. Meestal gaat het om een combinatie van lichamelijke klachten, de behandeling en wat de ziekte met je doet. De Nierstichting noemt onder meer de volgende factoren.
- Jeuk. Vooral bij gevorderde nierschade en bij dialyse kan de huid hevig jeuken, bijvoorbeeld door afvalstoffen of een hoog fosfaatgehalte in het bloed. Die jeuk is ’s nachts vaak erger.
- Rusteloze benen. Een onweerstaanbare drang om de benen te bewegen, vooral in de avond en de nacht. Het komt bij nierziekte vaker voor dan bij andere mensen.
- Kramp en pijn. Spierkramp na dialyse, zenuwpijn of pijn door problemen met de bloedvaten houden je wakker.
- Slaapapneu. Tijdens de slaap stopt de ademhaling steeds even. Dat wordt vaak niet herkend, terwijl het de nachtrust flink verstoort.
- De behandeling. Thuisdialyse in de nacht of bijwerkingen van medicijnen kunnen de slaap onderbreken.
- Zorgen en stress. Leven met een chronische ziekte vraagt veel. Piekeren in bed maakt inslapen moeilijker.
Slecht slapen maakt het dagelijks leven ook zwaarder. Moeheid is bij nierziekte al een veelgehoorde klacht, en een slechte nacht maakt dat erger. Wij vinden daarom dat slaap in de spreekkamer net zo vanzelfsprekend besproken zou moeten worden als bloedwaarden.
Wat je zelf kunt doen
Een aantal gewoontes helpt voor iedereen die slecht slaapt, en dus ook bij een nierziekte. Ze lossen jeuk of rusteloze benen niet op, maar maken de omstandigheden rond de nacht wel beter.
- Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op, ook in het weekend.
- Houd de slaapkamer koel, donker en stil. Rond de 16 tot 18 graden slapen de meeste mensen het best.
- Beperk koffie, thee met cafeïne en alcohol in de middag en avond. Volgens de Nierstichting kunnen die, net als roken, klachten als rusteloze benen verergeren.
- Ontspanningsoefeningen of een warme douche voor het slapengaan kunnen helpen om tot rust te komen.
- Beweeg overdag, maar niet vlak voor bedtijd. Hoe het tijdstip van sporten je nacht beïnvloedt, lees je in ons stuk over sporten in de avond.
- Lig je langer dan een halfuur wakker, sta dan even op en ga pas terug naar bed als je slaperig bent.
Een droge huid jeukt eerder. Een goede crème na het douchen en katoenen beddengoed dat ademt, kunnen de nacht wat draaglijker maken. Overleg bij hevige jeuk wel met je arts, want die heeft vaak een oorzaak in het bloed die om behandeling vraagt.
Wanneer je het bespreekt met je arts
Slaap je al weken slecht, ben je overdag uitgeput of merk je dat je partner je ’s nachts hoort stoppen met ademen, bespreek het dan met de huisarts of de nefroloog. Dat geldt ook als je vermoedt dat een medicijn of het tijdstip van je dialyse je slaap verstoort. Pas daar nooit zelf iets aan, maar vraag of het anders kan.
Voor een deel van de oorzaken bestaat een behandeling. Slaapapneu is bijvoorbeeld goed te behandelen, en bij jeuk of rusteloze benen kan de arts kijken naar de bloedwaarden of naar medicatie. De Nierstichting biedt op haar site ook ervaringsverhalen en tips van deskundigen voor mensen die met een nierziekte leven en slecht slapen. Vraag bij je behandelteam of er in het ziekenhuis een verpleegkundige of maatschappelijk werker is die met je meedenkt, want je hoeft dit niet alleen uit te zoeken.
