Acupunctuur tegen slecht slapen: wat zegt het onderzoek hier eigenlijk over?

Wat de grote overzichten zeggen

Het bekendste overzicht is van Cochrane. Dat keek naar 33 gerandomiseerde studies met samen 2293 deelnemers, gepubliceerd in 2012. Alle studies hadden een hoog risico op vertekening, ze verschilden sterk van elkaar en publicatiebias was waarschijnlijk. De conclusie is dat het bewijs niet stevig genoeg is om acupunctuur bij slapeloosheid te steunen of te weerleggen. Dat is iets anders dan zeggen dat het niet werkt.

Inmiddels zijn er meer studies. Een overzicht uit 2025 in Frontiers in Psychiatry telde 56 studies met 4019 deelnemers. Daarin kwam acupunctuur gunstig uit de bus, maar de auteurs geven hun eigen bewijs een score van zeer laag tot matig. Ze wijzen zelf op de lage kwaliteit van een deel van de studies en op waarschijnlijke publicatiebias.

Waarom die studies lastig te wegen zijn

Het overzicht uit 2025 laat ook zien waar het wringt.

• Herkomst. Op één na alle studies komen uit China, en de grote meerderheid is alleen in het Chinees verschenen. De auteurs noemen die herkomst zelf als mogelijke bron van publicatiebias.
• Gevoel in plaats van meting. In dit overzicht telde alleen een vragenlijst over hoe je slaapt, geen objectieve meting in een slaaplab of met een bewegingsmeter. Bij slapeloosheid telt hoe je je voelt zeker mee, maar juist een vragenlijst is gevoelig voor verwachting.
• Geen echte nepbehandeling. Bij een placebo-pil is het simpel. Maar een nepprik op dezelfde punten is volgens de auteurs mogelijk geen echt placebo, en dat maakt een eerlijke vergelijking moeilijk.

Dit maakt ook begrijpelijk waarom een nieuwe internationale richtlijn over acupunctuur uit 2026 tot een andere toon komt. Die stelt dat acupunctuur bij chronische slapeloosheid overwogen kan worden, maar het is een voorwaardelijk advies op bewijs van matige tot lage zekerheid. Bovendien is het een richtlijn die specifiek over acupunctuur gaat, met financiering uit een actieplan voor traditionele Chinese geneeskunde in Shanghai.

Wat de reguliere richtlijnen adviseren

De Europese richtlijn uit 2017 beval complementaire behandelingen zoals acupunctuur juist niet aan, wel met de kanttekening dat dit een zwakke aanbeveling was op bewijs van zeer lage kwaliteit. De update uit 2023 noemt acupunctuur niet in de samenvatting. Daar is cognitieve gedragstherapie de eerste keus bij chronische slapeloosheid, bij volwassenen van elke leeftijd en ook online.

Ook op de patiëntensite Thuisarts staat acupunctuur niet bij de behandelingen die je samen met je huisarts kiest. Daar gaat het om een slaapcursus, online of bij de ggz, begeleiding door de praktijkondersteuner, slaapoefentherapie of behandeling door een psycholoog.

Als je het toch wilt proberen

Dat mag natuurlijk. Bijwerkingen werden in het Cochrane-overzicht zelden gemeld en waren dan mild, al is zelden gemeld niet hetzelfde als goed onderzocht. Het echte risico zit vooral in wat je ervoor laat liggen. Acupunctuur is volgens het Nieuws.nl-bericht dan ook een aanvulling op de zorg van de huisarts, geen vervanging.

Datzelfde bericht geeft nog drie goede vragen voor bij een acupuncturist. Welke opleiding heb je gevolgd, ben je lid van een beroepsvereniging, en hoe ziet een behandeltraject eruit? Dat lidmaatschap is vaak ook een voorwaarde voor vergoeding uit de aanvullende verzekering, dus check dat vooraf bij je verzekeraar. Een eerlijke acupuncturist belooft volgens het bericht geen resultaat. Spreek ook af wanneer je evalueert, en hou zelf bij hoe je slaapt. Het overzicht uit 2025 noemt drie sessies per week gedurende drie tot vier weken als gunstigste dosis, met het voorbehoud van hierboven. Merk je na zo’n periode niets, dan is dat een eerlijk moment om te stoppen.

Waar je met slaapklachten wel heen gaat

Begin bij je eigen dag, want daar zit veel winst, zoals we schreven in goed slapen begint overdag. Vaste tijden, naar buiten overdag, minder schermen in het laatste uur en geen late koffie of alcohol staan ook in het Nieuws.nl-bericht zelf. Thuisarts raadt aan een slaapdagboek bij te houden.

Blijft het slecht gaan, ga dan naar de huisarts. Hoe die aanpak eruitziet, lees je in ons stuk over wat je huisarts eerst met je doet. Wat je op een slaapcursus leert en waar je er een vindt, zetten we apart op een rij. Dat kost een paar weken discipline, maar het is de aanpak met het stevigste bewijs. Wil je daarnaast acupunctuur proberen, dan is dat aan jou. Maar laat het niet in de plaats komen van die eerste stap.