Je bed direct opmaken of eerst laten luchten: wat beter is voor je nachtrust

Waarom vocht in je bed de hoofdrol speelt

Je bed is ’s nachts warm, en je lichaam geeft er warmte en vocht aan af. Dat vocht trekt in je dekbed, je kussen en de bovenkant van je matras. Leg je ’s ochtends meteen het dekbed er strak overheen, dan sluit je die warme, vochtige lucht in. Sla je het dekbed terug, dan kan het vocht weg.

Dat is niet alleen een kwestie van fris ruiken. Het gaat vooral om de huisstofmijt. Het Longfonds beschrijft de huisstofmijt als een heel klein, spinachtig beestje dat je niet met het blote oog ziet. Het leeft van huidschilfers van mensen en dieren en zit in elk huis, hoe goed je ook schoonmaakt. De mijt houdt van een warme en vochtige omgeving, en zit daarom volgens het Longfonds vaak in je bed, matras, kussen en dekbed. Niet het beestje zelf geeft klachten, maar zijn ontlasting. Wie daar allergisch voor is, kan last krijgen van een verstopte neus, niezen, jeukende ogen of benauwdheid, en merkt dat vaak juist in de slaapkamer of bij het wakker worden.

Wat het Longfonds en de huisarts adviseren

Op de vraag of je je bed meteen moet opmaken, geven twee betrouwbare bronnen hetzelfde antwoord. Het Longfonds raadt aan om overdag je dekbed of dekens terug te slaan tot aan het voeteneinde, zodat vocht kan verdampen. Thuisarts, de publiekssite van de huisartsen, is nog stelliger. In de adviezen over wat je tegen huisstofmijt kunt doen staat letterlijk het advies “Maak uw bed dus niet op.” De deken blijft aan het voeteneind liggen als je uit bed gaat.

Dat advies staat niet los. Beide bronnen noemen het als onderdeel van een groter plan om het huis droger en stofarmer te maken, vooral de slaapkamer. Het Longfonds benadrukt dat je het meeste bereikt als je meerdere maatregelen tegelijk neemt. Alleen het bed laten liggen en verder niets doen, levert dus weinig op.

Belangrijk om te weten is dat dit advies is geschreven voor mensen met een allergie voor huisstofmijt. Heb je die niet, dan is een strak opgemaakt bed geen gevaar voor je gezondheid. Toch is er weinig reden om het meteen te doen. Een bed dat eerst een paar uur open ligt, slaapt ’s avonds net zo goed en voelt frisser aan.

Zo laat je je bed goed luchten

Luchten werkt het best als het vocht ook echt de kamer uit kan. Een teruggeslagen dekbed in een kamer met dichte ramen en dichte roosters helpt maar half. De adviezen van Longfonds en Thuisarts komen samen op een paar eenvoudige gewoontes.

• Sla het dekbed terug. Leg het dekbed of de deken bij het voeteneind, zodat het matras en de onderkant van het dekbed bloot liggen.
• Zet het raam open. Thuisarts raadt aan om de ramen twee keer per dag zo’n tien minuten wijd open te zetten, vooral in de slaapkamer, de keuken en de badkamer.
• Laat de ventilatie altijd aan. Het Longfonds adviseert om ventilatieroosters 24 uur per dag open te houden of een raam op een kier te zetten.
• Droog de was niet op de slaapkamer. Thuisarts noemt buiten drogen of een wasdroger, zodat er niet nog meer vocht in huis komt. Heb je hooikoorts, dan droog je juist binnen, omdat er buiten stuifmeel in de was komt.
• Kies een bedbodem waar lucht door kan. Thuisarts noemt dat als iets om op te letten als je toch nieuwe spullen koopt.

Juist nu het buiten kouder wordt, gaan de ramen vaker dicht en de verwarming aan. Dat maakt het luchten belangrijker, niet minder. Hoe je dat doet zonder de nacht koud te maken, lees je in ons stuk over slapen met het raam open in de winter.

Luchten vervangt geen wasbeurt

Een open bed helpt tegen vocht, maar de huidschilfers en de mijt zelf haal je er alleen met de wasmachine uit. Volgens het Longfonds gaat de huisstofmijt dood bij 60 graden. Beide bronnen adviseren om lakens, onderlakens, kussenslopen en dekbedovertrekken minstens eens per twee weken op 60 graden te wassen. Thuisarts voegt eraan toe dat kussens, dekbedden en dekens eens per zes weken op die temperatuur mogen.

Dat klinkt vaker dan de meeste mensen gewend zijn, zeker voor het dekbed zelf. Hoe je een dekbed thuis wast en of het in je machine past, staat in ons stuk over je dekbed in de wasmachine. Voor het kussen lees je in hoofdkussen wassen zonder klonten hoe je voorkomt dat de vulling na de was in proppen ligt.

Heb je veel klachten, dan zijn er speciale hoezen die de ontlasting van de mijt tegenhouden. Het Longfonds noemt ze als mogelijke hulp. Thuisarts is voorzichtiger en schrijft dat je ze alleen probeert als de gewone adviezen niet genoeg helpen, en dat het onzeker is of je het verschil merkt. Blijven de klachten, bespreek ze dan met je huisarts.

Wanneer maak je je bed dan wel op

De praktische keuze ziet er zo uit. Sta je op, sla dan het dekbed terug tot het voeteneind en zet het raam even wijd open. Laat het bed zo liggen terwijl je ontbijt, doucht of naar je werk gaat. Heb je een allergie voor huisstofmijt, laat het dan de hele dag open liggen, zoals het Longfonds en Thuisarts adviseren, en trek het dekbed pas ’s avonds recht.

Heb je geen allergie en word je blij van een opgemaakt bed, maak het dan op, maar niet in de eerste minuten na het opstaan. Ook een tijdje luchten met het raam open is al beter dan meteen opmaken. Wie later op de dag thuiskomt in een slaapkamer met een opgemaakt bed, krijgt het beste van allebei, een fris bed en een rustige kamer om in te slapen.