Aardingslaken voor betere slaap: wat weet de wetenschap er tot nu toe van?

Vakblad Wonen360 zette op 6 november op een rij wat er bekend is, op basis van onderzoek van beddenspecialist Mind the bed. De conclusie in het kort: aarden doet meetbaar iets met je lichaam, maar dat het je slaap verbetert is nog niet overtuigend aangetoond. Hieronder wat dat betekent als je overweegt er een te kopen.

Wat een aardingslaken is en hoe het zou werken

Een aardingslaken (ook wel earthing- of grounding-laken) is een gewoon laken of hoeslaken waarin geleidende draden zijn verwerkt, vaak van zilver. Via een snoer verbind je het met de aardepen van een geaard stopcontact of met een staaf in de grond buiten. Het idee komt uit de Verenigde Staten. Volgens de aanhangers neemt je huid via het laken negatief geladen elektronen op uit de aarde, die vrije radicalen zouden neutraliseren en ontstekingen zouden remmen. Minder ontsteking en meer rust zou dan betere slaap opleveren.

Er zit een kern van natuurkunde in. Je lichaam heeft een kleine elektrische spanning ten opzichte van de omgeving, en die zakt aantoonbaar richting nul als je geaard bent. Dat kun je met een voltmeter laten zien, en verkopers doen dat ook graag. Maar zoals Wonen360 terecht opmerkt, zegt zo’n meting niets over hoe je je voelt of hoe je slaapt. Dat het getal verandert, bewijst alleen dat de aansluiting werkt.

Wat de wetenschap er tot nu toe van weet

Het onderzoek dat in vrijwel elke productbeschrijving terugkomt, is dat van Ghaly en Teplitz uit 2004. Daar deden twaalf mensen aan mee, zonder controlegroep, en de uitkomsten leunden vooral op wat de deelnemers zelf rapporteerden. Een placebo-effect is dan niet uit te sluiten: wie verwacht beter te slapen, vult een vragenlijst vaak positiever in.

Het overzichtsartikel van Oschman, Chevalier en Brown uit 2015 wordt ook veel aangehaald. Dat beschrijft vooral de theorie, en de auteurs zijn nauw betrokken bij de earthing-beweging zelf. Het meest serieuze recente werk komt uit Zuid-Korea: een dubbelblind onderzoek uit 2025 met zestig deelnemers, waarin de groep met een aardingsmat beter scoorde op slaapvragenlijsten. Maar de onderzoekers noemen het zelf een pilotstudie, en dezelfde groep werkte eerder samen met de fabrikant van zo’n mat.

Dat beeld zie je ook bij de Amerikaanse Sleep Foundation. Die schrijft dat kleine onderzoeken mogelijke voordelen laten zien, maar dat veel van die onderzoeken methodologische zwakke plekken of mogelijke belangenverstrengeling hebben, en dat er meer onderzoek nodig is. Wat ontbreekt is dus geen interesse, maar een grote, onafhankelijke studie met een goede controlegroep en objectieve slaapmetingen in plaats van alleen vragenlijsten.

Belangrijk om te onthouden: weinig bewijs is iets anders dan bewijs dat het niet werkt. Het kan zijn dat een deel van de gebruikers er echt baat bij heeft. Alleen kan op dit moment niemand je met zekerheid vertellen of jij daarbij hoort, en waarom.

Heb je het nodig? Drie vragen voordat je koopt

De eerste vraag is waarom je slecht slaapt. Lig je wakker door stress of piekeren, dan raadt Mind the bed volgens Wonen360 eerder cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid aan, kortweg CGT-i. Die aanpak is wel uitgebreid onderzocht, en het is ook de eerste stap die de huisarts tegenwoordig zet. Wat die aanpak inhoudt, lees je in ons stuk over de nieuwe richtlijn voor slapeloosheid.

De tweede vraag is of de basis in orde is. Een laken lost geen doorgezakt matras, een te warme slaapkamer of een kussen op de verkeerde hoogte op. Heb je al jaren hetzelfde bed, kijk dan eerst of je matras aan vervanging toe is. Lig je juist te warm of te koud, dan is het dekbed of de temperatuur een logischer plek om te beginnen.

De derde vraag is wat je verwacht. Zie je een aardingslaken als iets dat je wilt uitproberen, zonder dat je je nachtrust ervan afhankelijk maakt, dan is daar niets mis mee. De Sleep Foundation noemt de lakens bij correct gebruik weinig riskant, met de kanttekening dat ze geen vervanging zijn voor een behandeling die wel bewezen is.

Waar je op let als je er toch een wilt proberen

Een paar praktische punten haal je zelden uit de productfoto. Je hebt een stopcontact met randaarde nodig in de buurt van het bed, en het snoer moet zo lopen dat je er ’s nachts niet over struikelt of aan trekt. Wonen360 meldt daarnaast dat onafhankelijke veiligheidstesten van deze lakens lastig te vinden zijn. Koop daarom bij een verkoper die duidelijk vermeldt hoe de aansluiting is beveiligd en waar je terechtkunt met vragen, en bewaar de handleiding.

Het laken werkt alleen als het rechtstreeks contact maakt met je huid. Slaap je in een pyjama met lange broek en lange mouwen, dan blijft er weinig contactvlak over. En de geleidende draden vragen om aangepast wassen: geen wasverzachter, want die legt een laagje over de draden. Volg verder het wasvoorschrift op het label. Wie gewend is zijn beddengoed elke week te verschonen, zoals we adviseren in ons stuk over hoe vaak je je beddengoed verschoont, heeft dus een tweede set nodig of moet het aardingslaken apart in de was doen.

Let ook op de maat. Er bestaan losse lakens, hoeslakens en kleinere matten voor onder de voeten of op het bureau. Een hoeslaken blijft het beste op zijn plek, maar moet dan wel passen bij de dikte van je matras plus een eventuele topper.

De keuze

Slaap je redelijk en ben je benieuwd, dan kun je een aardingslaken zien als een experiment met een open uitkomst. Geef het een paar weken, houd bij hoe je slaapt, en wees eerlijk tegen jezelf over wat je merkt. Slaap je al langere tijd slecht, begin dan niet met dit laken maar met je matras, je slaapkamer en zo nodig de huisarts. Daar is het bewijs voor wat werkt een stuk steviger dan voor het zilverdraad in je laken.