Hoe vies is je matras echt, en hoe maak je hem zelf goed schoon

Wat er in een gewoon matras zit

Je ligt elke nacht uren in hetzelfde bed, en dat laat sporen na. Elke nacht verlies je huidschilfers en zweet je, ook als je dat zelf niet merkt. Dat vocht trekt deels in het matras. Daar komen haren bij, wat stof en bij ongelukjes natuurlijk ook urine, bloed of gemorste thee.

Het belangrijkste wat je niet ziet is de huisstofmijt. Het Longfonds legt uit dat dit spinachtige beestje te klein is om met het blote oog te zien, leeft van huidschilfers en in elk huis voorkomt, hoe goed je ook schoonmaakt. Huisstofmijt houdt van warm en vochtig, en daarom zit het volgens het Longfonds vaak in je bed, matras, kussen en dekbed. Wie allergisch is, reageert niet op het beestje zelf maar op de uitwerpselen ervan. Dat merk je aan een verstopte neus, jeukende ogen of benauwdheid, vaak juist ’s ochtends bij het wakker worden.

Een vies matras is dus vooral een vochtig matras. Dat is meteen het aanknopingspunt, want droog houden werkt beter dan hard schrobben.

Zo maak je je matras zelf schoon

Een grote beurt een paar keer per jaar is genoeg, bijvoorbeeld als je toch de seizoenen wisselt. Kijk eerst op het label of in de handleiding van de fabrikant, want sommige matrassen verdragen geen vocht en bij veel matrassen kan de hoes eraf en in de wasmachine.

Dit heb je nodig, allemaal te koop bij de supermarkt, drogist of bouwmarkt.

• een stofzuiger met een smal mondstuk of borstelopzetstuk
• zuiveringszout (baking soda)
• een paar schone microvezeldoeken
• milde vloeibare zeep of afwasmiddel
• koud water in een kom of plantenspuit
• eventueel een vlekverwijderaar voor textiel, getest op een onopvallend plekje

Haal eerst al het beddengoed eraf en zet een raam open. Stofzuig het matras rustig aan beide kanten, met extra aandacht voor naden en randen, want daar hoopt stof zich op. Strooi daarna een dunne laag zuiveringszout over het oppervlak en laat dat een paar uur liggen, liefst met daglicht in de kamer. Het poeder neemt geur en een deel van het vocht op. Zuig het daarna grondig weg.

Draai het matras om of keer het, als het type matras dat toestaat, en herhaal het aan de andere kant. Hoe vaak keren en draaien zinvol is, lees je in ons stuk over matras keren en draaien.

Vlekken aanpakken zonder het matras te verzuipen

Bij vlekken is de grootste fout te veel water. Een matras droogt van binnen heel langzaam, en vocht diep in de vulling is precies waar je vanaf wilt. Werk daarom altijd met een vochtige doek, nooit met een emmer.

Voor bloed en andere eiwitvlekken gebruik je koud water. Warm water zet het eiwit juist vast in de stof. Dep de vlek met een koude, vochtige doek met een druppel zeep en werk van buiten naar binnen, zodat de vlek niet groter wordt. Niet wrijven, alleen deppen, en daarna nadeppen met een droge doek.

Bij urine is snelheid het belangrijkst. Dep zoveel mogelijk vocht op met een droge doek, maak de plek daarna vochtig met water en een beetje zeep en dep weer droog. Strooi er als het bijna droog is zuiveringszout over tegen de geur en stofzuig dat een dag later weg. Is er veel vocht in de kern gelopen, dan krijg je het er thuis vaak niet meer helemaal uit.

Zweetplekken, die gelige randen die op elk ouder matras te zien zijn, gaan er meestal niet volledig uit. Eerlijk gezegd zou ik daar ook niet te lang mee bezig zijn. Ze zien er onfris uit, maar het matras kan nog prima zijn. Belangrijker is dat je voorkomt dat het erger wordt.

Schoon houden is makkelijker dan schoonmaken

De meeste winst haal je met kleine gewoonten. Een wasbare matrasbeschermer of molton tussen matras en hoeslaken vangt zweet en vlekken op voordat ze de vulling bereiken. Die gooi je gewoon in de wasmachine. Wie last heeft van een huisstofmijtallergie, kan volgens het Longfonds speciale hoezen gebruiken die de uitwerpselen van de mijt tegenhouden.

Laat je bed ’s ochtends ook even open. Het Longfonds raadt aan je dekbed overdag terug te slaan tot het voeteneinde, zodat vocht kan verdampen, en de slaapkamer goed te ventileren. Dat kost niets en scheelt veel. Het Longfonds adviseert verder om lakens, slopen en dekbedovertrekken minstens eens per twee weken op 60 graden te wassen. Hoe je het dekbed zelf aanpakt staat in ons artikel over dekbed wassen, en voor het kussen hebben we een aparte uitleg over hoofdkussen wassen.

Zeker nu de verwarming weer aangaat en de ramen vaker dicht blijven, loont het om de slaapkamer niet te vochtig te laten worden. Een kier open en dagelijks even flink luchten is genoeg.

Wanneer schoonmaken niet meer helpt

Soms is een matras gewoon op. Ruikt hij muf, ook nadat je hem hebt gelucht en met zuiveringszout behandeld, zit er schimmel in of zie je kuilen waar je in wegzakt, dan is vervanging zinniger dan nog een poetsbeurt. Waar je op let, lees je in hoe lang een matras meegaat. En wie besluit dat het tijd is, kan het oude exemplaar laten recyclen in plaats van weggooien.

Mijn keuze is simpel. Een goede beschermer erop, elke ochtend het dekbed open en twee keer per jaar stofzuigen met zuiveringszout. Dan hoef je nooit te schrikken als je het hoeslaken eraf haalt, en al helemaal niet zoals Rob Geus deze week.