Hoe vaak vervang je je hoofdkussen, en hoe weet je dat het tijd is

Hoe lang een kussen meegaat, en waarom de antwoorden verschillen

Een vaste houdbaarheidsdatum bestaat niet, en wie gaat zoeken vindt uiteenlopende adviezen. Beddenwinkel Jysk houdt het simpel en noemt elke twee jaar een handige vuistregel, ook als je nog geen groot verschil ziet of voelt. Volgens Jysk is er niet één vulling die het langst meegaat en hangt het vooral af van de kwaliteit.

Andere aanbieders maken wel onderscheid per vulling. Het Slaapcentrum geeft deze richtlijn.

• Synthetisch kussen, anderhalf tot twee jaar
• Donzen kussen, twee tot drie jaar
• Natuurvulling zoals wol of kapok, twee tot drie jaar
• Traagschuim, drie tot vier jaar
• Latex, drie tot vier jaar

Wat die bronnen gemeen hebben, is dat ze rekenen in jaren en niet in decennia. Zie de getallen als een moment om eens kritisch naar je kussen te kijken. Hoe snel een kussen slijt, hangt ook af van jou. Volgens Jysk slijt een kussen sneller als je er met nat haar op gaat liggen, als je veel zweet, en als gezichtscrème en haarproducten in de stof trekken.

De signalen dat je kussen op is

De Consumentenbond noemt drie duidelijke signalen om je kussen te vervangen.

• Het kussen wordt merkbaar platter en harder. Dat gebeurt vooral bij synthetische kussens met polyestervulling.
• Er zitten gele vlekken in en het ruikt onfris door zweet dat er niet meer uit te wassen is.
• Je wordt vaak wakker met een verstopte of lopende neus, wat volgens de bond kan wijzen op huisstofmijt.

Daar komen een paar signalen bij die je zelf merkt. De vulling zit in klonten, er zitten gaatjes of rafels in de stof, of je moet het kussen elke avond dubbelvouwen om op de goede hoogte te liggen. Merk je dat je op het kussen van een logeerbed of in een hotel ineens prettiger ligt, dan is dat ook een aanwijzing.

De vouwtest, zo doe je hem

Voor een synthetisch kussen is er een test die je in tien seconden doet. Leg het kussen plat neer, vouw het dubbel en laat los.

• Veert het meteen terug naar zijn oude vorm, dan is de vulling nog veerkrachtig.
• Komt het langzaam en half terug, dan is het over zijn beste tijd heen.
• Blijft het dubbelgevouwen liggen, dan is het op.

Beddenwinkel Livengo raadt aan om er een licht gewicht op te leggen van ongeveer 250 gram, bijvoorbeeld een sportschoen. Valt de schoen eraf omdat het kussen terugveert, dan is het nog goed.

Bij dons en veren werkt die test minder goed, omdat die vulling van nature trager terugveert. Schud zo’n kussen eerst goed op. Livengo geeft er een eigen test voor. Leg het kussen in het midden op je hand. Blijft het mooi in vorm, dan geeft het nog genoeg steun. Hangen de punten slap naar beneden, dan is het tijd voor een nieuw kussen.

Een schuimkussen vouw je niet dubbel. Druk met je hand in het midden en kijk of het schuim gelijkmatig terugkomt. Een kuil die blijft staan of scheurtjes in het schuim zijn een teken dat het op is. Bij traagschuim komt het schuim van nature langzaam terug, dus geef het even de tijd voordat je oordeelt.

Zo gaat je kussen langer mee

Een kussensloop vangt veel zweet en huidvet op, en een extra kussenbeschermer tussen sloop en kussen houdt de vulling nog schoner. Schud je kussen elke ochtend kort op en laat het luchten voordat je het bed opmaakt. Volgens Jysk is een kussen ’s ochtends vaak nog een beetje vochtig, en dat vocht blijft erin zitten als je het meteen afdekt. Of je bed beter direct opgemaakt wordt of eerst mag luchten, lees je in ons stuk over je bed opmaken of laten luchten.

Wassen helpt ook, als het kussen ervoor geschikt is. Volgens de Consumentenbond kun je kussens met een synthetische vulling op 60 graden in de machine wassen. Kussens met dons en veren mogen niet altijd in de wasmachine, en van een massief schuimblok was je meestal alleen de afneembare tijk. Hoe je een kussen wast zonder dat de vulling gaat klonteren, staat in ons stuk over een hoofdkussen wassen.

Welk kussen je daarna kiest

Is je kussen op, kies dan niet automatisch hetzelfde opnieuw. Het oude kussen vertelt je veel. Werd het snel plat, dan wil je een vulling die beter zijn vorm houdt. Lag je er warm op, dan zoek je iets wat beter ventileert.

Bij een goed kussen ligt je hoofd volgens de Consumentenbond ongeveer in een rechte lijn met je ruggengraat, zonder te ver naar voren, naar achteren of opzij te buigen. Hoe hoog het kussen dan moet zijn, hangt af van je slaaphouding, de breedte van je schouders en de hardheid van je matras.

• Rugslapers hebben een kussen nodig dat in de nek wat hoger is dan bij het achterhoofd. Meer daarover lees je in ons stuk voor rugslapers.
• Zijslapers hebben een dikker kussen nodig, en hoe breder de schouders, hoe dikker. De schouder ligt tegen het kussen aan, niet erop. Hoe je die hoogte bepaalt, staat in het artikel over het kussen voor zijligging.
• Buikslapers hebben juist een zo dun mogelijk kussen nodig. Zie ons stuk over matras en kussen voor buikslapers.

Test het met je eigen matras. De Consumentenbond raadt aan om zonder kussen in je favoriete houding te gaan liggen. Hoe verder je hoofd naar achteren of opzij buigt, hoe dikker het kussen moet zijn, en hoe zachter het matras, hoe dunner het kussen. Koop je binnenkort ook een nieuw matras, kies het kussen dan pas daarna. En twijfel je of je matras zelf nog goed is, lees dan hoe lang een matras meegaat.

Onze keuze per situatie

• Last van huisstofmijt. Een synthetisch kussen dat op 60 graden kan, met een dicht geweven tijk. Dat raadt ook de Consumentenbond aan. Vervang het eerder dan later, rond de twee jaar.
• Een vaste slaaphouding en een kussen dat lang zijn vorm moet houden. Schuim of latex, en kies dan een model waarvan je de hoogte kunt aanpassen.
• Je wisselt vaak van houding en wilt kunnen kneden. Dons en veren, en schud het elke dag op.
• Je zweet veel. Een tijk van katoen en een kussen dat je kunt wassen, en liever geen massief blok geheugenschuim, dat volgens de bond al snel zweterig aanvoelt.

Twijfel je nog, doe dan vanavond de vouwtest met het kussen dat nu op je bed ligt. Blijft het liggen, dan weet je genoeg.