Matras in brand: zo voorkom je brand in je slaapkamer deze winter

Waarom een matras zo lastig brandt

Veel matrassen bestaan voor een groot deel uit schuim of polyester. Dat zijn kunststoffen met veel kleine luchtbelletjes erin, en dat maakt ze gevoelig voor een smeulbrand. Brandweer Nederland legt uit dat zo’n brand zich een weg naar binnen vreet, terwijl de buitenkant soms al gedoofd lijkt. Water blust de vlammen aan de oppervlakte, maar het gloeiende deel binnenin kan later weer opvlammen zodra er zuurstof bij komt.

Daarom laat de brandweer een matras na een brand vaak buiten zetten, op een open plek. Gaat hij daar opnieuw branden, dan kan dat weinig kwaad. Heb je zelf ooit een klein brandje in bed gehad, gooi dan niet alleen een emmer water over het matras en ga weer slapen. Bel de brandweer, ook als het gedoofd lijkt.

Het grootste gevaar is overigens niet het vuur zelf, maar de rook. Wie slaapt, ruikt rook niet goed. Je wordt er niet wakker van, en de rook van brandend schuim is giftig. Dat is precies waarom een rookmelder in de buurt van de slaapkamer zo veel uitmaakt.

Laders, telefoons en laptops in bed

Een veelvoorkomende oorzaak van brand in de slaapkamer is een apparaat dat ligt op te laden op het bed of onder het kussen. Brandweer Nederland beschrijft een brand uit 2019 in Twente die begon bij een laptop die aan de lader op bed lag. Een voorbijganger zag rook uit het open slaapkamerraam en belde 112. De bewoner was niet thuis, en de brand bleef beperkt tot het matras. Een rookmelder hing er niet.

Een lader wordt warm, en een dekbed of kussen houdt die warmte vast. Laad je telefoon daarom op het nachtkastje of op een andere harde ondergrond, liefst niet de hele nacht en met de lader die bij het toestel hoort. Leg een laptop nooit op het dekbed aan de stroom. En schuif de telefoon niet onder je kussen omdat je de wekker anders niet hoort, want daar kan hij zijn warmte nergens kwijt.

De elektrische deken veilig gebruiken

Nu de avonden kouder worden, gaan veel elektrische dekens weer aan. Dat is prima, als je er goed mee omgaat. De brandweer geeft daar een paar duidelijke adviezen bij.

• Rol de deken op als je hem opbergt, in plaats van hem te vouwen. Door vouwen kan de bedrading breken, en dat kan kortsluiting geven.
• Kijk een deken die de hele zomer in de kast lag eerst goed na voordat je hem weer gebruikt.
• Haal de stekker uit het stopcontact als je hem niet gebruikt.
• Vervang hem op tijd. Volgens de brandweer gaat een elektrische deken ongeveer zeven jaar mee.
• Kies een deken met een CE-markering of een keurmerk, en het liefst een die na een tijd vanzelf uitschakelt.

Wij zouden daar nog aan toevoegen dat je de deken het best gebruikt om het bed voor te verwarmen, en hem uitzet zodra je erin stapt. Je hebt de warmte als je eenmaal slaapt meestal niet meer nodig. Twijfel je tussen een elektrische deken en een kruik, lees dan ons stuk over wat veiliger is en wat het aan stroom kost.

Een rookmelder op de overloop, en liefst ook in de slaapkamer

In Nederland zijn rookmelders sinds 1 juli 2022 verplicht. Op elke verdieping met een woon- of slaapruimte moet er minstens een hangen, en de brandweer noemt de gang en de overloop als belangrijkste plekken, omdat dat je vluchtweg is. Daarnaast raadt de brandweer een rookmelder in de slaapkamers aan, en zeker in elke kamer waar je een elektrische deken gebruikt. In België gelden eigen regels per gewest, dus woon je daar, kijk dan bij je eigen gemeente of brandweerzone wat er geldt.

Een paar dingen om op te letten.

• Hang de melder aan het plafond, minstens een halve meter van de muur.
• Test hem een keer per maand met de testknop. De brandweer noemt de eerste maandag van de maand als vast moment.
• Vervang de melder na ongeveer tien jaar, want de sensor gaat achteruit. Een melder met een batterij die tien jaar meegaat, scheelt gedoe.
• Koop een melder met het keurmerk EN 14604.

Hang je een melder in de slaapkamer en word je er ’s nachts wakker van, ga dan niet eerst zoeken waar het vandaan komt. Maak iedereen wakker, ga naar buiten en bel 112.

Kleine gewoontes die het verschil maken

Veel brandveiligheid in de slaapkamer zit in dingen die je zonder nadenken doet. Slaap met de slaapkamerdeur dicht, want een dichte deur houdt rook een flinke tijd tegen. Zet geen kaars aan op het nachtkastje als je weet dat je in slaap kunt vallen, en rook nooit in bed. Houd een kacheltje of verwarmingsapparaat ver van het dekbed en de gordijnen. Laat de vluchtweg vrij, zodat je in het donker zonder struikelen bij de trap komt. Ons stuk over een veiligere slaapkamer voor ’s nachts helpt daar ook bij.

Het mooiste is dat je dit allemaal vanavond al kunt regelen. Leg de lader op het nachtkastje, druk op de testknop van de rookmelder en rol de elektrische deken voortaan op in plaats van hem te vouwen. Dat is tien minuten werk voor een rustiger nacht.