Apart slapen als stel: waarom steeds meer mensen het doen en hoe je het regelt

Hoe gevoelig het onderwerp toch nog ligt, liet J/M Ouders deze week zien met het verhaal van een moeder die al anderhalf jaar apart slaapt van haar snurkende man. Voor het stel werkte het prima, tot hun dochter van vijf vroeg waarom papa nooit bij mama slaapt, want bij de kinderen uit haar klas deden de ouders dat wel. Die vraag raakt precies de twijfel die veel stellen hebben. Het werkt, maar is het wel normaal?

Hoeveel stellen apart slapen

Meer dan je zou denken. In een peiling van het EenVandaag Opiniepanel uit augustus 2025 onder ruim 15.000 samenwonenden zei 17 procent regelmatig apart te slapen, ongeveer een op de zes stellen. Tegelijk vond 59 procent van de ondervraagden apart slapen niet normaal, tegenover 25 procent die het wel normaal vond. Er zit dus een flink gat tussen wat mensen doen en wat ze erover denken.

In de Verenigde Staten is het beeld vergelijkbaar. Daar zei in een enquête van de American Academy of Sleep Medicine uit 2023 zo’n 35 procent van de volwassenen af en toe of vaak in een andere kamer te slapen dan hun partner. Die cijfers zeggen iets over Amerikanen en zijn niet zomaar over te zetten naar Nederland, maar de richting is dezelfde.

De redenen om apart te slapen

De belangrijkste reden is niet ingewikkeld. In de EenVandaag-peiling noemde 60 procent van de stellen die apart slapen snurken of onrust van de partner als oorzaak. Maar er spelen vaak meer dingen tegelijk.

• Snurken. De klassieker. Oordoppen en een duwtje helpen een tijdje, maar wie elke nacht meerdere keren wakker wordt, houdt dat niet eindeloos vol. Wat je eerst kunt proberen voordat je verhuist, lees je in ons stuk over slapen naast een snurkende partner.
• Een ander ritme. De een is een ochtendmens, de ander gaat om half een naar bed. Of een van beiden werkt in ploegen. Elke keer dat de ander binnenkomt of opstaat, word je wakker.
• Temperatuur. Waar de een het nooit warm genoeg krijgt, ligt de ander onder een dun laken te zweten. Met één dekbed is dat een dagelijks compromis waar niemand blij van wordt.
• Onrust. Woelen, rusteloze benen, vaak naar de wc, of een partner die midden in de nacht op zijn telefoon kijkt.
• Kinderen. In de periode met jonge kinderen wordt vaak een van beiden de lichte slaper die alles hoort. Dan kan apart slapen tijdelijk de beste verdeling van de nachtrust zijn.

Eerst kleiner beginnen in dezelfde kamer

Apart slapen hoeft niet meteen twee slaapkamers te betekenen. Veel problemen los je al op met kleinere stappen in de kamer die je hebt. Mijn advies is om daar eerst mee te beginnen, omdat je dan het samen gaan liggen en wakker worden behoudt.

• Twee dekbedden. De Scandinavische oplossing. Ieder een eigen dekbed van een eigen dikte, en het gevecht om de deken is voorbij. Voor de koukleum werkt een warmer dekbed, voor de warmteslaper een zomerdekbed of een vierseizoenendekbed waarvan je een laag weglaat.
• Twee matrassen. Een boxspring of bed met twee losse matrassen geeft minder beweging door aan de ander dan één groot matras. Ook kun je dan ieder een eigen hardheid kiezen.
• Twee losse bedden naast elkaar. Met een kleine ruimte ertussen voel je de onrust van de ander nauwelijks, en je kunt ze bij gelegenheid tegen elkaar schuiven.

Helpt dat niet genoeg, bijvoorbeeld omdat het snurken door alles heen komt of de tijden te ver uit elkaar liggen, dan is een tweede slaapkamer de volgende stap.

Twee slaapplekken inrichten

Gaat een van beiden naar de logeerkamer, maak er dan een echte slaapkamer van en geen noodplek. Een opklapbed of een oud matras voelt al snel als verbanning, en dat werkt door in hoe je allebei over de afspraak denkt.

• Leg een goed matras neer, afgestemd op de manier waarop die persoon ligt, en een passend kussen.
• Zorg voor verduistering en een plek om kleren en spullen kwijt te kunnen. Wie elke ochtend zijn kleding uit de andere kamer moet halen, maakt de ander alsnog wakker.
• Regel de temperatuur per kamer. Dat is meteen een van de voordelen, want ieder kan de kamer zo koel of warm houden als hij of zij wil.
• Houd de grote slaapkamer een gedeelde plek. Samen gaan liggen, praten, en daarna gaat een van beiden naar de andere kamer. Zo verdwijnt de intimiteit niet met het bed.

Heb je geen extra kamer, dan kan een slaapbank in de werkkamer of een bed op zolder ook. Kies dan wel voor een bank met een goede matras, want doorzakken op een dun bankkussen houd je geen maanden vol.

Hoe je het bespreekt

Het moeilijkste aan apart slapen is vaak niet de inrichting, maar het gesprek. De partner die snurkt of laat naar bed gaat, voelt zich al snel weggestuurd. Een paar dingen helpen.

• Begin bij de slaap en niet bij de ander. Zeg dat je zelf slecht slaapt en wat dat met je doet, in plaats van dat de ander te hard snurkt.
• Spreek een proefperiode af van een paar weken en kijk daarna samen hoe het bevalt.
• Maak afspraken over samen tijd in bed, bijvoorbeeld in het weekend of op vaste avonden.
• Laat ernstig snurken onderzoeken. Wie hard snurkt en overdag erg moe is, kan last hebben van slaapapneu. Dan is apart slapen geen oplossing, maar een reden om naar de huisarts te gaan.

Uit de EenVandaag-peiling bleek dat 82 procent van de mensen die af en toe apart slapen er geen nadeel voor hun intimiteit van merkt. Wel maakte 43 procent zich zorgen over wat het doet als het blijvend wordt. Dat is precies waarom het gesprek ertoe doet.

En hoe leg je het uit aan de kinderen?

Kinderen merken het, zoals de moeder in J/M Ouders ontdekte. Een eenvoudige, eerlijke uitleg werkt meestal het best. Papa en mama houden van elkaar, maar slapen beter als ze ieder een eigen bed hebben, net zoals jij je eigen bed hebt. Hoe gewoner je het zelf brengt, hoe gewoner het voor een kind wordt.

Mijn conclusie is dat apart slapen geen teken van een slechte relatie is, maar een praktische keuze die je samen maakt. Begin klein met twee dekbedden of twee matrassen, en kies pas voor twee kamers als dat echt nodig is. Twee uitgeruste mensen hebben meestal meer aan elkaar dan twee mensen die naast elkaar wakker liggen.