Je oude matras weg: zo wordt hij gerecycled en waar lever je hem in
Inhoudsopgave
Het AD schreef deze week over RetourMat, het bedrijf uit Bodegraven dat met vestigingen in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk jaarlijks zo’n twee miljoen matrassen recyclet. Een mooi moment om uit te zoeken wat er met jouw oude matras gebeurt, en hoe je ervoor zorgt dat het niet in de verbrandingsoven eindigt.
Wat er in een recyclefabriek met je matras gebeurt
Een matras is lastig afval. Het is groot, zwaar en zit vol lagen die aan elkaar vastzitten. Daarom wordt het eerst ontmanteld. De tijk gaat eraf, het schuim wordt gescheiden van de veren en het textiel gaat een eigen weg. Volgens vakblad Wonen360 maakt RetourMat in Lelystad van oud schuim weer polyol, een grondstof voor nieuw schuim. In Alphen aan den Rijn worden schuimresten verwerkt tot rebond, het samengeperste schuim dat je terugziet in bijvoorbeeld sportmatten en ondervloeren.
Het staal van pocketveren en binnenveren gaat terug naar de metaalindustrie. Textiel en vulmaterialen zijn het moeilijkst, maar ook daar wordt een deel van hergebruikt. Het idee achter de keten is eenvoudig. Het matras dat je vandaag weggeeft, kan over een tijd als grondstof terugkomen in een matras dat iemand anders koopt.
Hoeveel matrassen er in Nederland worden weggegooid
Volgens Stichting Matras Recycling Nederland gooien we in Nederland ieder jaar zo’n anderhalf miljoen matrassen weg, samen ongeveer 30.000 ton. In 2025 werd 63 procent daarvan gerecycled. Het doel is 75 procent in 2028. Dat het percentage nog niet hoger ligt, komt vooral door matrassen die nat, vies of kapot bij de inzameling aankomen.
Sinds 2022 geldt voor matrassen een regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Dat betekent dat fabrikanten en importeurs meebetalen aan de afvalfase van de matrassen die ze in Nederland verkopen. De stichting die dat regelt zorgt ervoor dat ingezamelde matrassen bij een recyclebedrijf terechtkomen in plaats van bij het restafval.
Neemt de winkel je oude matras mee?
Dat verschilt per winkel, en het is slim om dat te vragen voordat je bestelt in plaats van op de dag van de bezorging. Grote ketens en matrasfabrikanten werken vaak samen met een recyclebedrijf en nemen het oude exemplaar mee als ze het nieuwe komen brengen. RetourMat werkt bijvoorbeeld met winkels en fabrikanten die oude matrassen innemen bij de verkoop van een nieuw. Soms is dat inbegrepen, soms is het een losse dienst die je bij de bestelling moet aanvinken.
Koop je online een matras dat opgerold in een doos wordt geleverd, dan is meenemen vaak niet mogelijk. De bezorger komt met een pakket en vertrekt met lege handen. In dat geval regel je het afvoeren zelf. Let er ook op dat de bezorger het oude matras soms alleen meeneemt als het al van het bed af ligt en klaarstaat bij de voordeur.
Wat ik zelf zou doen, vraag het bij elke winkel na en laat het meewegen in je keuze. Een matras dat je zelf nog naar de milieustraat moet slepen, is een gedoe waar je na een lange werkdag geen zin in hebt.
Je matras zelf wegbrengen of laten ophalen
Neemt de winkel het niet mee, dan blijven er twee wegen over. Je brengt het matras naar de milieustraat van je gemeente, of je laat het ophalen met het grofvuil. Volgens Matras Recycling Nederland kan dat bij veel gemeenten gratis, maar de regels verschillen. Sommige gemeenten vragen een vergoeding of hebben een maximum aantal stuks grofvuil per jaar. Kijk dus op de site van je gemeente voordat je de auto inlaadt.
Gemeenten zijn zelf geen partij in de regeling, maar ze zijn wel een belangrijke schakel. Wat bij de milieustraat in de matrassencontainer belandt, gaat naar een recyclebedrijf. Een matras dat met het gewone grofvuil in de perswagen gaat, heeft die kans vaak niet meer.
Waarom een droog matras het verschil maakt
Dit is het belangrijkste punt van het hele verhaal. Een matras dat nat is geworden, kan bijna nooit meer gerecycled worden. Het schuim zuigt water op als een spons, gaat schimmelen en is daarna alleen nog geschikt voor de verbrandingsoven. Op de voorlichtingssite van de matrassenrecyclers staat het kort samengevat, “een nat matras = een verloren matras”.
Dat betekent in de praktijk een paar dingen.
- Zet je matras nooit de avond van tevoren buiten als er regen voorspeld is. Leg het liever pas op het laatste moment klaar.
- Laat je het ophalen, wikkel het dan in plastic of gebruik een matrashoes. Sommige gemeenten geven daar zelf zakken voor uit.
- Haal losse onderdelen zoals een matrastopper of een afneembare hoes er niet af om ze apart weg te gooien. Het hele matras gaat in één keer naar de recycler.
- Is het matras vies door bijvoorbeeld bedwantsen of vocht, meld dat bij de milieustraat. Het kan dan zijn dat het apart wordt behandeld.
Is je matras eigenlijk al aan vervanging toe?
Voordat je een nieuw matras bestelt, is het de moeite waard om te kijken of het echt nodig is. Een matras dat een paar jaar oud is maar wat kuilen vertoont, knapt soms al op als je het regelmatig keert en draait. Hoe lang een matras gemiddeld meegaat en welke signalen erop wijzen dat het op is, lees je in ons stuk over de levensduur van een matras.
Is het toch tijd voor een nieuw exemplaar, maak dan het afvoeren onderdeel van je aankoop. Vraag de winkel of het oude matras mee kan, houd het droog tot het wordt opgehaald en breng het anders zelf naar de milieustraat. Dan heeft het matras waar je jaren op hebt geslapen een goede kans om als nieuwe grondstof terug te komen.
