Hoe lang gaat een matras mee, en hoe weet je dat hij aan vervanging toe is
Inhoudsopgave
Er is geen datum waarop een matras ineens op is. Wel zijn er duidelijke aanwijzingen, en de Consumentenbond geeft met zijn tests een goed houvast voor wat je mag verwachten.
Wat de Consumentenbond meet aan levensduur
De Consumentenbond test matrassen in een onafhankelijk laboratorium, en een kwart van het eindoordeel gaat over levensduur en duurzaamheid. Voor de levensduurtest rolt een wals van 140 kilo 30.000 keer heen en weer over het matras. Volgens de bond komt dat overeen met gemiddeld 8 tot 10 jaar gebruik. Daarna worden dezelfde metingen nog eens gedaan als op het nieuwe matras. Ondersteunt hij het lichaam nog even goed, hoeveel stevigheid is hij kwijt en hoeveel dikte heeft hij verloren?
Die opzet is interessant, want hij laat zien waar het om draait. Een matras gaat niet kapot zoals een wasmachine. Hij wordt langzaam zachter, dunner en minder steunend, en dat gaat zo geleidelijk dat je het zelf nauwelijks merkt. Een matras dat na die test nog bijna hetzelfde presteert, gaat thuis waarschijnlijk ook langer mee dan een matras dat flink is ingezakt. De testresultaten per model zijn alleen voor leden te zien, maar de 8 tot 10 jaar uit de test is een redelijke maatstaf voor gemiddeld gebruik.
Gemiddeld is daarbij het sleutelwoord. Een zwaarder lichaam, een matras dat elke nacht door twee mensen op dezelfde plek wordt gebruikt of een kind dat er overdag op springt, slijt sneller. Een logeerbed dat een paar keer per jaar wordt gebruikt, gaat vele jaren langer mee.
Verschillen per type matras
De Consumentenbond test elk matras op dezelfde manier, ongeacht de vulling, en schrijft dat de gebruikte materialen voor een groot deel bepalen hoe duurzaam een matras is. Zonder in jaartallen te gaan, zie je in de praktijk per soort een ander slijtagebeeld.
- Pocketvering. De veren zelf houden het meestal lang vol. Wat slijt, is de comfortlaag van schuim of vulling erboven. Daar ontstaan als eerste kuilen.
- Koudschuim. Hoe hoger de dichtheid van het schuim, hoe beter het zijn vorm houdt. Goedkoop schuim met een lage dichtheid wordt sneller zacht en dun.
- Traagschuim. Voelt bij aankoop vaak stevig aan en wordt in de loop van de jaren zachter. Een dunne laag traagschuim op een basis van ander schuim slijt sneller dan een dikke kern.
- Latex. Veerkrachtig en vormvast, maar zwaar. Ook latex verliest na jaren stevigheid, vooral op de plekken waar het meeste gewicht ligt.
Op de vulling zelf staart iedereen zich blind, maar de bovenste laag en de hoes doen net zo veel. Daar zit het comfort, en daar zit ook het meeste vocht en huidschilfers van de nacht.
De signalen dat je matras op is
Je hoeft niet te wachten tot je er een veer in voelt. Leg je matras eens naast de lijst hieronder.
| Signaal | Wat het betekent | Wat je doet |
|---|---|---|
| Er zit een zichtbare kuil op de plek waar je ligt | De comfortlaag of de kern is ingezakt en ondersteunt niet meer gelijkmatig | Haal het beddengoed eraf en leg een lange rechte lat dwars over het matras. Zie je een duidelijke ruimte eronder, dan is hij op. |
| Je voelt de bedbodem of de lattenbodem door het matras heen | Het matras is te dun geworden onder je gewicht | Vervangen. Een topper verbergt dit hooguit even. |
| Je rolt naar het midden of naar je partner toe | Het matras is ongelijk gesleten | Bij een matras dat nog niet oud is eerst keren of draaien, anders vervangen |
| Je wordt stijf of met een pijnlijke rug wakker, en dat zakt weg als je even op bent | De ondersteuning schiet tekort | Let op of je in een ander bed beter slaapt. Houden klachten aan, ga dan langs de huisarts of fysiotherapeut. |
| Je slaapt in een hotel of logeerbed duidelijk beter | Je eigen bed is minder goed dan je denkt | Vergelijk eerlijk. Eén goede nacht zegt weinig, een patroon wel. |
| Meer niezen of een verstopte neus in bed | Mogelijk huisstofmijt in een oud matras | Was de hoes als dat kan, lucht goed, en overweeg een matras met een wasbare hoes |
| Het matras kraakt, piept of de hoes is gescheurd | Slijtage aan veren of afwerking | Vervangen, zeker als er al meerdere signalen zijn |
Herken je er een of twee, dan hoeft er niet meteen een nieuw matras te komen. Kijk dan eerst naar de rest van je bed. Een doorgezakte lattenbodem of een te slap kussen geeft vergelijkbare klachten, en het juiste kussen maakt meer uit dan veel mensen denken, zie ons stuk over kussenhoogte voor zijslapers. Herken je er drie of meer, en is je matras al flink wat jaren oud, dan zouden wij niet te lang meer wachten.
Zo rek je de levensduur
Een matras gaat langer mee als je hem een beetje helpt. Draai hem regelmatig, zodat je niet steeds op dezelfde plek ligt, als het type dat toelaat. Sla elke ochtend het dekbed even terug, zodat het vocht van de nacht weg kan. Een matras op een goed ventilerende bedbodem droogt beter dan een matras op een dichte plaat. En een molton of matrasbeschermer vangt veel zweet en huidschilfers op, zodat de hoes langer schoon blijft.
Waar je op let bij een nieuwe
De Consumentenbond zet in zijn koopadvies een paar punten op een rij die bij vervanging extra tellen. Een korte checklist.
- Maat. Check eerst de maat van je bed. Populaire breedtes zijn 80, 90, 140, 160 en 180 centimeter, met een standaardlengte van 200 centimeter. Veel matrassen zijn ook in 210 of 220 centimeter te koop.
- Een of twee matrassen. Vanaf 140 centimeter breed kun je kiezen tussen één groot matras of twee losse. Eén matras heeft geen geul, twee matrassen geven ruimte als jullie verschillende wensen hebben.
- Hardheid. Hoe hard een matras aanvoelt, hangt ook af van je gewicht en slaaphouding. Buikslapers liggen vaak prettiger op een steviger matras.
- Vulling. Sommige materialen voelen koel, andere juist warm. Heb je het snel warm in bed, laat dat dan meewegen.
- Wasbare hoes. Vooral bij een stofallergie is een hoes die op 60 graden gewassen kan worden een groot voordeel.
- Proefslapen. Bij veel aanbieders kun je een matras thuis een tijd uitproberen en hem terugsturen als hij niet bevalt. Lees wel goed wat de voorwaarden zijn.
Je kunt matrassen proberen in beddenwinkels zoals Beter Bed, Swiss Sense of Auping, en bij woonwarenhuizen als IKEA en Leen Bakker. Online kopen kan ook, juist omdat proefslapen daar gebruikelijk is. Volgens de Consumentenbond halen goedkope matrassen in de test soms hogere oordelen dan dure, dus een hoge prijs is geen garantie voor een lang leven.
Vraag bij aankoop ook meteen of de winkel je oude matras meeneemt. Matrassen zijn grotendeels goed te recyclen, maar alleen als ze op de juiste plek terechtkomen en niet bij het grofvuil op straat belanden.
