Naakt slapen of met pyjama: wat het met je lichaamstemperatuur doet

Wat je lichaamstemperatuur ’s nachts doet

Je lichaam heeft een kerntemperatuur, de temperatuur van je romp en organen, en die volgt een dagritme. In de avond begint hij langzaam te dalen, en die daling hoort bij het in slaap vallen. In de loop van de nacht bereikt hij zijn laagste punt, en tegen de ochtend stijgt hij weer.

Om af te koelen moet je lichaam warmte afgeven, en dat gebeurt voor een groot deel via je handen en voeten. De bloedvaten in je huid daar gaan wijder open staan, er stroomt meer warm bloed naar de uiteinden, en dat geeft warmte af aan de omgeving. Daarom voelen je voeten warm aan op het moment dat je slaperig wordt. Lukt dat afgeven niet, omdat het te warm is onder het dekbed, dan duurt inslapen langer en word je vaker wakker. Lukt het ook niet omdat je voeten ijskoud zijn en de bloedvaten dicht blijven, dan heb je hetzelfde probleem van de andere kant. Dat is ook waarom bedsokken bij koude voeten kunnen helpen, zoals we schreven in het stuk over bedsokken en sneller inslapen.

Het klimaat onder je dekbed telt meer dan je pyjama

Hier zit het punt dat in de discussie vaak ontbreekt. Je slaapt niet in de temperatuur van je slaapkamer, je slaapt in het kleine klimaat tussen je matras en je dekbed. Dat klimaat wordt bepaald door je eigen lichaamswarmte, de warmte die je dekbed vasthoudt, en hoe goed vocht weg kan. Een pyjama is daarin maar een dun laagje. Een winterdekbed met veel vulling is een veel dikkere laag.

Dat betekent dat naakt slapen onder een te warm dekbed weinig oplost. En dat een dunne katoenen pyjama onder een goed gekozen dekbed prima kan werken. Wie het ’s nachts te warm heeft, kan dus beter eerst naar zijn dekbed kijken dan naar zijn nachtkleding. Een handige maat daarvoor is de TOG-waarde, die aangeeft hoe goed een dekbed warmte vasthoudt. Hoe je die kiest voor de winter, lees je in ons stuk over de TOG-waarde van je dekbed.

Er is nog een verschil tussen naakt en met pyjama dat met vocht te maken heeft. Je verliest ’s nachts vocht via je huid. Een katoenen pyjama neemt dat op en geeft het weer af. Slaap je naakt, dan gaat dat vocht rechtstreeks je hoeslaken en dekbedovertrek in. Dat is geen probleem, maar het betekent wel dat je beddengoed bij naakt slapen sneller vuil wordt. Vaker verschonen is dan geen overbodige luxe. Voor wie snel zweet, kan een dun katoenen shirt juist koeler aanvoelen dan niets, omdat het vocht van je huid wegtrekt.

Wat dit betekent voor een koude nacht

In de winter verandert de vraag. Dan gaat het niet meer om warmte kwijtraken, maar om niet te koud worden. Wie naakt onder een te dun dekbed ligt, kan halverwege de nacht wakker worden van de kou, vooral als de verwarming ’s nachts uit staat of het raam op een kier is. Dan zijn er twee manieren om bij te sturen. Een warmer dekbed, of een pyjama van een warmer materiaal. Beide werken. De keuze is vooral een kwestie van wat je prettig vindt.

Ook het materiaal van je overtrek speelt mee. Flanel voelt warmer aan dan percal of satijn, omdat er meer lucht tussen de vezels zit. Welk overtrek in de winter goed werkt, staat in onze vergelijking van flanel, katoen en satijn.

Ons eerlijke oordeel is dat er geen goed bewijs is dat naakt slapen voor iedereen beter is. Het mechanisme achter het advies klopt, maar het effect van je dekbed en je slaapkamertemperatuur is groter. Voel je je prettiger zonder kleren, dan is dat een prima reden. Voel je je onrustig of koud, dan is een pyjama net zo goed. Slaap je slecht, kijk dan eerst naar het klimaat onder je dekbed. Daar win je de meeste nachtrust.