Droge lucht in de slaapkamer nu de verwarming aangaat: wat echt helpt
Inhoudsopgave
Wat het RIVM zegt over droge lucht in huis
Het RIVM heeft de gezondheidseffecten van een lage luchtvochtigheid in woningen uitgezocht in een literatuurstudie. De uitkomst is nuchterder dan de verhalen op verpakkingen van luchtbevochtigers. In het stookseizoen kunnen bewoners van ongeveer vijf procent van de Nederlandse woningen last krijgen van een lage relatieve luchtvochtigheid, en dan gaat het om 30 procent of lager. Vooral mensen met contactlenzen, allergieën of huidklachten merken dat, bijvoorbeeld aan droge ogen en een droge huid.
Pas bij een nog veel lagere luchtvochtigheid, rond 10 procent en minder, drogen ook de slijmvliezen in je neus uit en neemt de kans op een luchtweginfectie toe. Zulke waarden komen in Nederlandse huizen volgens het RIVM nauwelijks voor.
Het interessantste deel van die studie gaat over het gevoel van droge lucht. Of je lucht als droog ervaart, hangt niet alleen af van de luchtvochtigheid. Te weinig ventilatie, een hoge temperatuur en vervuilde lucht spelen net zo goed mee. Het RIVM concludeert daarom dat een luchtbevochtiger geen eenduidige oplossing is als de lucht droog aanvoelt. En het omgekeerde geldt ook. Boven ongeveer 50 procent luchtvochtigheid wordt lucht juist als bedompter en minder prettig ervaren, zeker als het warmer is dan zo’n 23 graden.
Welke luchtvochtigheid is goed voor je slaapkamer
Uit die cijfers volgt een middengebied waarin de meeste mensen zich prima voelen. Een eenvoudige hygrometer, die je bij een bouwmarkt, Action of Hema vindt, laat zien waar jouw slaapkamer zit. Kijk er een paar dagen naar, ’s avonds voor het slapen en ’s ochtends direct na het opstaan, want het verschil tussen die twee momenten zegt veel.
| Relatieve luchtvochtigheid | Wat je kunt merken |
|---|---|
| 10 procent of lager | Uitdrogende slijmvliezen in de neus, in Nederlandse woningen zelden gemeten |
| 30 procent of lager | Droge ogen en een droge huid, vooral bij contactlensdragers en mensen met allergie of huidklachten |
| Tussen 30 en 50 procent | Voor de meeste mensen een comfortabel gebied |
| Boven 50 procent | Lucht voelt bedompter aan, sterker bij warmte en vervuilde lucht |
Zit je slaapkamer gewoon tussen de 35 en 50 procent en heb je toch een droge keel? Dan is het de moeite waard om eerst naar temperatuur en frisse lucht te kijken, voordat je een apparaat koopt.
Waarom ventileren vaak meer doet dan bevochtigen
Het klinkt tegenstrijdig, maar een raam op een kier kan droge klachten verminderen. In een dichte slaapkamer stapelen stof, uitgeademde lucht en geurtjes uit nieuwe meubels of beddengoed zich op. Die lucht voelt benauwd en prikkelend, en dat interpreteren we makkelijk als droog. Frisse lucht verdunt dat allemaal.
Ventileren heeft nog een voordeel. Het RIVM wijst er op een andere pagina op dat juist een vochtig huis een groter risico geeft op astma en luchtwegklachten, en dat vochtproblemen ontstaan als vochtige lucht door te weinig ventilatie blijft hangen. Wie ’s winters de ramen dichthoudt en daarna ook nog gaat bevochtigen, kan dus het ene probleem inruilen voor het andere.
Een paar dingen die in de praktijk goed werken.
- Zet de verwarming in de slaapkamer laag of uit. Een koele kamer met een warm dekbed slaapt voor de meeste mensen prettiger dan een warme kamer.
- Laat een raam of rooster open, ook als het koud is. Een kier is genoeg.
- Lucht ’s ochtends kort en flink door, met het dekbed teruggeslagen, zodat het vocht van de nacht weg kan.
- Drink voldoende overdag en zet een glas water naast je bed voor als je ’s nachts wakker wordt met een droge mond.
- Was je beddengoed regelmatig, zodat er minder stof en huisstofmijt in je kamer zit.
Heb je het koud met de verwarming laag, dan is warmer beddengoed een betere oplossing dan een warmere kamer. Een flanellen overtrek of een kruik helpt veel, zie ons stuk over welk dekbedovertrek het warmst slaapt.
Wel of geen luchtbevochtiger
Een luchtbevochtiger kan zinvol zijn als je hygrometer in de winter echt structureel rond of onder de 30 procent blijft hangen, en zeker als je contactlenzen draagt of last hebt van eczeem. Ligt de waarde gewoon in het middengebied, dan is de kans groot dat je er weinig van merkt. Eerlijk gezegd denken wij dat de meeste mensen met wat minder verwarming en wat meer frisse lucht verder komen dan met een apparaat naast het bed.
Kies je toch voor een bevochtiger, houd dan de hygrometer erbij en zet hem niet hoger dan nodig. Boven de 50 procent wordt de lucht bedompt en vergroot je de kans op condens op koude ramen en muren. Maak het waterreservoir regelmatig schoon en ververs het water dagelijks, want stilstaand water in een warm apparaat is geen goed idee. Een open bak water op de verwarming doet in de praktijk weinig en kan beter achterwege blijven.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Droge ogen of een droge keel na een nacht met de verwarming aan zijn meestal onschuldig en verdwijnen als je de kamer koeler en frisser houdt. Blijven de klachten, word je elke nacht wakker met een droge mond, snurk je hard of heb je last van een verstopte neus, benauwdheid of hoesten, ga dan naar de huisarts. Droge klachten kunnen ook andere oorzaken hebben, zoals ademen door je mond, een allergie of medicijnen, en dat los je niet op met de luchtvochtigheid in je slaapkamer.
Voor wie de komende weken slechter slaapt, kan het ook gewoon aan het seizoen liggen. Eind oktober gaat de klok weer een uur terug, en in ons stuk over de overgang naar wintertijd lees je hoe je daar soepel doorheen komt.
