Je kind slaapt slecht: waar je als ouder gratis advies en hulp vindt

Een chat met een slaapexpert

Een mooi voorbeeld is het Centrum voor Jeugd en Gezin in Maastricht en Heuvelland, CJG043. Dat organiseert elke maand een chatspreekuur over slaapproblemen bij kinderen, waar ook het AD over schreef. De eerstvolgende is op maandagavond 5 oktober, tussen 20.00 en 22.00 uur. Ouders chatten dan een op een met een slaapcoach of een kinderoefentherapeut, gratis en anoniem. Je logt in met een (verzonnen) naam en je postcode. Het CJG geeft zelf de tip om niet meteen om acht uur in te loggen, want dan is het het drukst. Wie 5 oktober niet kan, kan op maandag 2 november terecht.

Alle vragen over slapen zijn welkom, van een baby die veel huilt en weinig slaapt tot een peuter die niet in zijn eigen bed wil of een puber die moeilijk in slaap komt. Het spreekuur is van een CJG in Limburg, maar de manier van werken is een goed voorbeeld van wat er in veel regio’s te vinden is.

Waar je verder terechtkunt

Elke gemeente heeft een plek voor vragen over opvoeden en opgroeien, vaak onder de naam Centrum voor Jeugd en Gezin of het jeugdteam. Kijk op de website van je eigen gemeente wat er bij jou in de buurt is. Daarnaast zijn er een paar vaste ingangen.

• Het consultatiebureau. Voor baby’s en peuters is het consultatiebureau van de jeugdgezondheidszorg het eerste aanspreekpunt. Je kunt er ook tussen de vaste afspraken door bellen of mailen met een vraag over slapen.
• De jeugdverpleegkundige of jeugdarts. Voor schoolkinderen en tieners blijft de jeugdgezondheidszorg van de GGD bereikbaar. Het CJG noemt ook de Groeigids-app van de GGD als plek om in de tussentijd je vraag te stellen.
• De huisarts. Snurkt je kind hard, stopt het met ademen in de slaap, is het overdag extreem moe of gaat het slecht slapen samen met andere klachten, ga dan naar de huisarts. Die kijkt of er iets lichamelijks achter zit en kan zo nodig doorverwijzen.

Vraag bij twijfel liever een keer te vaak. Slaapproblemen bij kinderen hebben volgens een van de slaapexperts van CJG043 altijd een oorzaak, en die vind je makkelijker samen met iemand die er dagelijks mee bezig is. Probeer zelf geen diagnose te stellen en grijp niet zomaar naar slaapmiddelen. Over waarom dat laatste geen goed idee is, schreven we eerder in ons stuk over melatonine bij kinderen.

Wat je zelf kunt doen

Het CJG van Maastricht noemt in een artikel over de ideale bedtijd dat een derde van de kinderen tussen de 5 en 10 jaar problemen heeft met slapen. Het meest voorkomende probleem is in slaap vallen. Een vast slaapritueel van twintig tot dertig minuten helpt daarbij.

• Een vaste volgorde, bijvoorbeeld in bad of onder de douche, tanden poetsen en voorlezen.
• Dim het licht en zet beeldschermen een uur voor bedtijd weg.
• Geen wilde spelletjes vlak voor het slapen, en geen zware maaltijd.
• Een opgeruimde kamer met frisse lucht.
• Vaste bedtijden, en kondig op tijd aan dat het bijna zover is.
• Stuur je kind nooit voor straf naar bed, zodat bed een fijne plek blijft.

Ook de bedtijd zelf doet ertoe. Een kind dat over zijn natuurlijke bedtijd heen is, wordt vaak juist drukker in plaats van moe. Let op signalen als gapen, in de ogen wrijven of staren, en probeer een paar dagen een vroegere bedtijd. Het CJG geeft deze gemiddelden voor schoolgaande kinderen.

Je kind krijgt waarschijnlijk genoeg slaap als het op schooldagen vanzelf wakker wordt, binnen een halfuur na het opstaan zin heeft in ontbijt, in het weekend rond dezelfde tijd wakker wordt en overdag energie heeft om te spelen. Gaat het slapen ineens slechter, bijvoorbeeld na een verhuizing of een verandering op school, vraag dan eens rustig hoe het gaat. Vaak zit er iets achter dat overdag niet ter sprake komt.

Voor jongere kinderen lees je meer in ons stuk over hoeveel een baby slaapt, en voor tieners die ’s avonds niet moe zijn in ons stuk over de biologische klok van tieners. Wat ons betreft lossen een vast ritme, een donkere en rustige kamer en op tijd hulp vragen samen meer op dan welk hulpmiddel ook.